Nhắc tới biểu tượng của nghệ thuật và cái đẹp, người ta có thể dễ dàng liệt kê ra một vài thành phố đại diện như Paris, Rome với cơ số công trình kiến trúc kinh điển. Nhưng ít người để ý rằng, chính Thánh lễ Công Giáo cũng tạo nên một không gian âm thầm cho vẻ đẹp và nghệ thuật, được cất giữ trong hình thức tinh ròng nhất – không ồn ào, không phô trương, mà lặng lẽ toả sáng từ chiều sâu.
Thánh Lễ là hành vi thờ phượng, nhưng chính trong hành vi thờ phượng ấy, vẻ đẹp được biểu lộ một cách trọn vẹn. Từ lâu, Giáo Hội đã hiểu rằng thị giác, thính giác và cảm quan con người là cửa ngõ dẫn vào sự thật. Vì thế, phụng vụ truyền thống luôn được gìn giữ với sự trang trọng, chu đáo và tinh tế: y phục linh thiêng, hương khói trầm bay, những cử chỉ đầy biểu tượng, âm nhạc mang tính cầu nguyện.
Không một chi tiết nào là vô nghĩa. Mọi động tác, lời đọc, bài hát, nhịp điệu đều được hình thành qua nhiều thế kỷ để giúp con người nhận ra điều vô hình nhờ cái hữu hình, chạm đến điều thiêng liêng nhờ điều cụ thể.
Âm nhạc phụng vụ – nhất là thánh ca cổ truyền hướng tâm hồn vượt khỏi trần thế, như những nốt nhạc của miền sáng sớm tinh khôi, đưa con người đến gần hơn với sự tĩnh lặng của Thiên Chúa.
Trong ánh nến trước bình minh, trong tiếng đàn ngân vang dưới mái vòm, trong khoảnh khắc cộng đoàn cùng cúi đầu cầu nguyện, người ta có thể nhận ra một vẻ đẹp vượt khỏi mọi ngôn từ.
Bên trong các thánh đường, điều gây ngạc nhiên không chỉ là âm nhạc hay nghi thức, mà còn là chính cộng đoàn tham dự. Nhiều người trẻ, nghệ sĩ, hoặc những tâm hồn trăn trở về ý nghĩa cuộc sống tìm về đây, vì khát khao một chân lý không đổi thay.
Ngày nay, mọi giá trị dễ dàng bị thương mại hóa, thực tại bị giằng xé giữa xu hướng và cảm xúc nhất thời, con người vẫn luôn tìm kiếm điều vững chắc. Họ tìm kiếm cái đẹp – một vẻ đẹp biết nói về chân lý và sự thiện. Và chính nơi Thánh Lễ, vẻ đẹp ấy được chiêm ngưỡng, được sống.
Vẻ đẹp đích thực luôn thu hút con người. Không phải những nhân nhượng với thời đại, không phải những bắt chước phong trào, không phải thứ âm nhạc dễ nghe rồi dễ quên. Điều chạm đến lòng người là cái đẹp phát xuất từ chân lý. Một vẻ đẹp có nền tảng sâu xa, có ký ức, có truyền thống, có sức dẫn đưa tâm hồn hướng thượng.
Con người không chỉ đói cơm áo. Con người đói sự cao cả. Đói điều siêu việt. Đói ý nghĩa. Đói vĩnh hằng.
Và vẻ đẹp của phụng vụ – khi được cử hành với lòng tôn kính và sự trang nghiêm – chính là lời đáp dịu dàng mà Giáo Hội trao cho nỗi khao khát ấy.
Nhưng vẻ đẹp không thể tự bảo vệ mình nếu người ta không trở về với nguồn của nó.
Thế giới hiện đại đang mệt mỏi. Trái tim con người đang khô hạn. Và chính trong thời điểm này, lời mời gọi trở về với vẻ đẹp tinh tuyền của Thiên Chúa trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Muốn tìm lại nghệ thuật.
Muốn tìm lại sự cao cả.
Muốn tìm lại vẻ đẹp.
Thì phải tìm lại chính Ngài.
* Nguồn: phailamgi.com
