Trong cuộc sống, một trong những bài học đau đớn nhất mà chúng ta thường trải qua là không phải ai lắng nghe chúng ta cũng đứng về phía chúng ta. Đôi khi, ta thấy mình được vây quanh bởi những người mỉm cười, gật đầu, và sẵn sàng lắng nghe câu chuyện, những gian truân, và ước mơ của ta. Nhưng đằng sau những nụ cười và cử chỉ thấu hiểu ấy có thể là sự ganh ghét, cay đắng, hoặc những âm mưu ẩn giấu. Vì thế, điều quan trọng là phải nhớ rằng không phải ai lắng nghe bạn cũng đều là người muốn tốt cho bạn. Lời nói của chúng ta có sức mạnh, và khi chúng ta chia sẻ chúng với sai người, ta có thể khiến những lời ấy quay lại chống lại mình. Người ta không phải lúc nào cũng như vẻ bề ngoài. Có những kẻ lắng nghe, không phải để giúp đỡ, mà để chờ cơ hội bóp méo lời bạn, lan truyền chúng sai chỗ, hoặc dùng chúng làm vũ khí chống lại bạn.
Rất dễ nhầm lẫn sự quan tâm của ai đó trong cuộc sống của bạn với lòng chân thành. Nhưng tôi muốn nhắc nhở rằng có những người không có mặt trong đời bạn để nâng đỡ, mà là để kéo bạn xuống. Họ có thể lắng nghe từng lời bạn nói, nhưng trong lòng họ, họ đang tính toán cách nào để phá hoại sự tiến bộ của bạn. Chúng ta phải thận trọng và khôn ngoan trong việc lựa chọn người mà mình tâm sự, vì không phải ai lắng nghe cũng đang cổ vũ cho thành công của bạn.
Có lúc cần nói, và có lúc cần giữ im lặng. Khả năng kiểm soát lời nói của mình là dấu hiệu của sự khôn ngoan và sức mạnh. Đôi khi, việc giữ im lặng có thể cứu bạn khỏi đau khổ và thất bại. Khi chúng ta nói quá nhiều, khi chúng ta tiết lộ quá nhiều, chúng ta cho người khác tiếp cận đến những phần sâu thẳm của mình mà họ không xứng đáng có. Và có những người, không chút do dự, sẽ lợi dụng điều đó để cản trở sự phát triển của chúng ta, làm chậm bước tiến của chúng ta, và ngăn chặn phúc lành mà chúng ta đáng nhận được.
Chúng ta sống trong một thế giới đầy những sự phân tâm, giả tạo và những động cơ ẩn giấu. Có những người sẽ ngồi cùng bạn, lắng nghe bạn, thậm chí đưa ra lời khuyên, nhưng ý định thật sự của họ có thể khác xa với những gì họ thể hiện. Vì thế, điều quan trọng là phải biết rõ người mà bạn đang nói chuyện. Hãy để ý đến nhân cách, sự chính trực, và lòng trung thành của họ. Vì con người thật của một người sẽ được bộc lộ theo thời gian, và đôi khi, đến khi nhận ra, thiệt hại đã xảy ra.
Nhưng chìa khóa ở đây là: Càng ít nói, bạn càng bảo vệ được chính mình. Im lặng sẽ không bao giờ bị dùng để chống lại bạn. Khi bạn học được nghệ thuật kiềm chế, bạn nắm quyền kiểm soát số phận của mình. Không ai có thể ngăn cản điều mà họ không biết, và không ai có thể phá hoại điều mà họ chưa nghe. Hãy nhớ rằng, bạn không nợ ai câu chuyện của mình. Bằng cách kiểm soát lời nói, bạn sẽ tránh được việc cuộc đời kìm hãm sự tiến bộ của bạn. Không phải mọi điều đều cần nói ra. Có những điều tốt nhất nên giữ im lặng.
Hành động nói lớn hơn lời nói, nhưng sự kiên trì còn mạnh mẽ hơn cả hai.
Người ta thường nói, “Hành động nói lớn hơn lời nói.” Và điều đó thật đúng! Lời nói, dù có hùng biện đến đâu, cũng chỉ là rỗng tuếch nếu không có hành động để làm nền tảng. Những lời hứa mà không có việc làm hỗ trợ thì như những đám mây không mưa, trông đẹp nhưng không mang lại sự sống. Hành động thì không bao giờ lừa dối. Nó phản ánh chân thực những gì nằm sâu trong tâm hồn mỗi người. Đó là bằng chứng cụ thể cho những xác tín bên trong của chúng ta. Tuy nhiên, dù hành động là cần thiết, sự kiên trì lại còn lớn hơn cả lời nói và hành động, vì nó thể hiện một sự cam kết sâu xa và bền bỉ đối với nguyên tắc, niềm tin và lời hứa của mỗi người. Ai cũng có thể thực hiện một hành động vĩ đại một lần. Chúng ta ai cũng có thể dồn hết nỗ lực để tỏa sáng trong một khoảnh khắc. Nhưng sự vĩ đại thực sự không nằm ở sự bùng phát cảm xúc hay nỗ lực nhất thời, mà nằm ở sự tận tụy, bền bỉ với lý tưởng.
Sự kiên trì là nghệ thuật của việc không chỉ xuất hiện một lần, mà là hết lần này đến lần khác. Đó là điều phân biệt người giỏi với người xuất chúng. Hãy nghĩ đến mặt trời mọc. Nó không tỏa sáng rực rỡ một ngày và biến mất vào ngày hôm sau. Ngày nào, bất kể trời có mây hay giông bão, mặt trời vẫn mọc lên. Đây chính là vẻ đẹp của sự kiên trì: nó trở thành nền tảng của sự tin cậy. Khi chúng ta hành động một cách nhất quán, người khác có thể dựa vào chúng ta. Chúng ta trở thành biểu tượng của sự đáng tin cậy, và sự chính trực của chúng ta không còn bị nghi ngờ.
Trong các mối quan hệ, sự kiên trì xây dựng lòng tin. Không phải những cử chỉ tình yêu lớn lao mới duy trì hôn nhân, tình bạn hay gia đình, mà là những hành động nhỏ, hàng ngày, như quan tâm lẫn nhau, giúp đỡ mà không cần được nhờ vả, và hiện diện trong cả những thăng trầm của cuộc sống. Trong kinh doanh và lãnh đạo, sự kiên trì là dấu hiệu của người lãnh đạo thực thụ. Ai cũng có thể thu hút sự chú ý dưới ánh đèn sân khấu, nhưng chỉ có những người lãnh đạo kiên định mới tạo được lòng trung thành và thành công lâu dài. Tại sao? Bởi vì mọi người luôn đi theo những người mà họ có thể dựa vào, không chỉ trong lúc vinh quang mà cả trong những lúc khó khăn. Những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất không phải là những người nói lớn tiếng nhất hay hành động ấn tượng nhất, mà là những người kiên trì thể hiện tầm nhìn, sự quan tâm và tính chính trực.
Hãy nghĩ đến thế giới thể thao: những vận động viên giỏi nhất không phải là những người chỉ chơi hay một lần, mà là những người thi đấu xuất sắc suốt cả mùa giải, năm này qua năm khác. Họ không chỉ dựa vào tài năng, mà còn dựa vào sự rèn luyện, lặp đi lặp lại, và quyết tâm để cống hiến tốt nhất mỗi ngày. Bạn thấy đấy, kiên trì không có nghĩa là hoàn hảo. Tất cả chúng ta đều sẽ có những lúc yếu lòng, thất bại, và nghi ngờ. Nhưng kiên trì có nghĩa là chúng ta đứng dậy, tiếp tục tiến bước và không bỏ cuộc. Nó có nghĩa là những hành động của chúng ta trở thành thói quen, và thói quen đó định hình con người chúng ta.
Như câu ngạn ngữ xưa có nói: “Chúng ta là những gì chúng ta làm lặp đi lặp lại. Sự xuất sắc, do đó, không phải là hành động mà là thói quen.” Chính nhờ sức mạnh của hành động kiên trì mà chúng ta rèn luyện tính cách, xây dựng ước mơ, và để lại di sản lâu dài. Sự kiên trì biến những hành động tốt đẹp nhất thời thành một lối sống vĩ đại. Vì vậy, hôm nay, chúng ta đừng chỉ phấn đấu vì những lời nói hoa mỹ hay những hành động vĩ đại thỉnh thoảng. Hãy phấn đấu cho sức mạnh âm thầm của sự kiên trì. Hãy để cuộc đời chúng ta là minh chứng cho việc luôn xuất hiện, ngày này qua ngày khác, vì những điều và những người thực sự quan trọng. Bởi vì cuối cùng, không phải những lời nói to lớn hay những hành động hoành tráng mới tạo nên sự khác biệt. Mà chính là sự tận tụy, kiên trì mới nói lớn nhất.
* Albert Nwosu – Những ngày muốn đi thật xa
* (Bản dịch của Nhóm Tủ sách Công Giáo.)
