Trong một thế giới đa dạng và phức tạp, chúng ta dễ dàng bị cuốn vào những cảm xúc, quan điểm và niềm tin của người khác. Nhà thơ Rumi từng nói: “Chính vết thương là nơi ánh sáng bước vào bạn.” Trong khi chúng ta khao khát sự thấu hiểu, thì những vết thương do sự hiểu lầm gây ra không nên khiến chúng ta hao mòn tâm trí. Việc tìm kiếm sự hiểu biết là điều cao quý, nhưng đôi khi nó có thể dẫn đến kiệt quệ về tinh thần, cảm xúc và thậm chí cả tâm linh.
Chúng ta đều gặp những người có quan điểm khác biệt, những thái độ có thể khiến ta bực bội, bối rối, hoặc thậm chí tức giận. Chúng ta tự hỏi: “Tại sao họ lại hành xử như vậy? Tại sao họ lại nhìn thế giới qua lăng kính như thế?” Trong hành trình tìm hiểu, đôi khi chúng ta quên rằng mình không thể kiểm soát cách người khác suy nghĩ hay cảm nhận. Thay vào đó, chúng ta tự đốt cháy năng lượng của mình, cố gắng giải mã thái độ của họ mà quên đi sự bình an trong tâm hồn mình.
Nhà triết học Friedrich Nietzsche từng nói: “Người có lý do để sống có thể chịu đựng hầu như bất kỳ hoàn cảnh nào.” Chúng ta cần nuôi dưỡng một “lý do” giúp ta vượt qua sự ồn ào của thế gian, thay vì để bị xiềng xích bởi những suy tư bất tận về người khác. Thay vì cố gắng xếp những mảnh ghép của thái độ người khác vào khung hiểu biết của mình, hãy tập trung vào con đường, giá trị và cảm xúc của chính ta. Hãy nghĩ về điều gì xảy ra khi ta quá bận tâm đến thái độ của người khác. Ta có thể bị phân tâm khỏi mục tiêu của mình, cản trở sự trưởng thành và làm cạn kiệt năng lượng. Khi cố gắng hiểu tại sao ai đó lại phản ứng hoặc tin tưởng theo cách của họ, ta dễ rơi vào vòng xoáy của sự thất vọng và bối rối, tự mình hao mòn nguồn lực tinh thần. Hãy nhớ rằng mỗi người là một tấm thảm phức tạp đan xen những kinh nghiệm, niềm tin và cảm xúc, mà nhiều khi những phản ứng của họ xuất phát từ những câu chuyện chúng ta không hề biết.
Để hiểu thấu thái độ của người khác, chúng ta sẽ cần phải “đi giày của họ,” gánh vác những nỗi đau của họ và mang theo câu chuyện đời họ. Điều này không chỉ gần như bất khả thi mà còn vô cùng kiệt sức. Maya Angelou từng nói: “Khi ai đó cho bạn thấy họ là ai, hãy tin ngay từ lần đầu tiên.” Câu nói sâu sắc này nhắc nhở chúng ta rằng không phải lúc nào cũng cần phân tích hay mổ xẻ. Đôi khi, cách đơn giản nhất là chấp nhận họ như chính họ, dù có khiếm khuyết hay không hoàn hảo.
Tuy nhiên, chấp nhận không có nghĩa là phải tham gia vào mọi cuộc trò chuyện, mọi mâu thuẫn hay mọi vấn đề. Điều quan trọng là phân biệt giữa sự thấu hiểu, sự chấp nhận và nhu cầu bảo vệ sự bình an tâm trí của mình. Chúng ta có thể chọn lòng trắc ẩn mà không đánh mất chính mình.
Hãy trân trọng sức khỏe tinh thần của bạn bằng cách không tự làm khổ mình khi cố gắng hiểu người khác. Hãy tiếp nhận sự hiểu biết theo cách nuôi dưỡng tâm hồn bạn, cho phép bạn xây dựng các mối quan hệ ý nghĩa mà không bị đè nặng bởi thái độ của người khác. Bạn có quyền bảo vệ sự bình an của mình, sống chân thực và phát triển giữa những phức tạp của tương tác nhân loại.
Hãy nhớ rằng bạn không được sinh ra để giải những câu đố của người khác, mà để viết nên câu chuyện đẹp đẽ và sâu sắc của chính mình.
* Albert Nwosu – Những ngày muốn đi thật xa
* (Bản dịch của Nhóm Tủ sách Công Giáo.)
