SỨC MẠNH CỦA ƠN GỌI: Một Đời sống Thánh hiến với Diện mạo Mới

Hỏi: Sau hội nghị Medellin, đời sống thánh hiến đã đặt nhiều hy vọng vào Mỹ Latinh. Nhiều năm sau, sự hy vọng này dành cho Châu Phi, và thậm chí cả Châu Á và các nước Đông Âu. Sự mở rộng này đã mang lại cho chúng ta một sức đẩy lớn và một tầm nhìn hoàn vũ hơn. Ý kiến của Đức Thánh Cha về điều này như thế nào?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Không còn nghi ngờ gì nữa, có một hiện tượng rõ rệt về việc “giải Châu Âu hóa” Giáo hội. Các hội dòng đã đi truyền giáo, để kiến tạo… và họ đã ở lại, tạo ra những cộng đoàn đầy hoa trái mà từ đó những ơn gọi bản xứ đã nảy sinh. Giáo hội khi đó đã “giải Châu Âu hóa” theo nghĩa tốt của từ này. Một sự “giải Châu Âu hóa” tự nhiên đã bắt đầu sinh hoa kết quả trong những Giáo hội địa phương vững mạnh, những Giáo hội đặc thù có bản sắc mạnh mẽ và cụ thể. Ấn Độ là một ví dụ, ngay cả với nền thần học cụ thể của riêng mình. Ở Châu Á, chúng ta thấy sự khởi đầu của một tư duy thần học mạnh mẽ. Philippines cũng là một ví dụ rõ ràng về cách điều này đang diễn ra. Ở Châu Phi, tiến trình này có phần chậm hơn, nhưng điều nổi bật là sự phong phú ấn tượng trong phụng vụ của họ. Tóm lại, chúng ta đang nói về đời sống thánh hiến được nhập thể. Tôi tin đây là một trong những điều tốt đẹp mà đời sống thánh hiến có được: khả năng nhập thể dễ dàng của nó. Chúng ta hãy nhớ về biết bao vị thừa sai, nam cũng như nữ, những người đã đi truyền giáo và cuối cùng đã nhập thể tại đó. Chẳng hạn, chúng ta có thể nhớ đến Cha Đamien ở đảo Molokai. Ở đây, chúng ta có một trường hợp nhập thể cực độ, bạn có nghĩ vậy không? Hoặc, chúng ta có thể nghĩ về những tu sĩ tận hiến khác đã qua đời giữa dân của mình và nằm kín các nghĩa trang, giống như Đức Hồng y Hummes đã kể với tôi.

Hỏi: Chúng ta có nên phản đối sự mở rộng này không?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Rõ ràng, đã có một vài mảng tối trong vấn đề này. Không phải mọi thứ đều là ánh sáng rạng ngời trong những năm qua. Đã có một số cám dỗ trong tất cả những điều này. Ví dụ, sự cám dỗ đi tìm những “giếng dầu ơn gọi”.

Tôi nhớ vụ bê bối được đưa ra ánh sáng năm 1994, khi chúng tôi đang ở Thượng hội đồng về Đời sống Thánh hiến. Hội đồng Giám mục Philippines đã công bố một lá thư, trong đó cấm các hội dòng nữ đưa ơn gọi ra khỏi đất nước, buộc việc đào tạo ban đầu (nhà tập và khấn tạm) phải diễn ra tại đó mà không phải rời đi.

Cũng trong những ngày đó, nhiều người trong chúng tôi đã bị sốc bởi những tiêu đề của một tờ báo lưu hành tại Thượng hội đồng. Tôi nghĩ tiêu đề mang tông giọng thảm họa đã viết đại loại thế này: La tratta delle novizie (buôn bán tập sinh)… Việc đi “đánh bắt” ơn gọi ở bên ngoài chắc chắn là không đúng. Nếu bạn đến đó, bạn phải ở lại và sinh hoa kết quả. Nếu không, tốt nhất là đừng đi.

Theo nghĩa này, chúng ta đã thấy những trường hợp rất đáng buồn về các hội dòng đi đánh bắt ơn gọi ở những nơi khác nhau, nhưng mục đích của họ không mấy trong sáng. Không chỉ ở Châu Phi hay Ấn Độ, mà còn cả ở Trung Âu. Những cô gái tốt lành đến, bắt đầu học tập, nhưng sau đó họ không tiếp tục việc học, họ rời đi và cuối cùng bị bỏ rơi, thậm chí phải làm việc trên đường phố. Điều này thật đau lòng.

Tôi cũng biết những trường hợp liên quan đến đời sống chiêm niệm, chẳng hạn như một số tu viện được hỗ trợ bởi các “ân nhân” đã giúp đưa các ơn gọi từ các quốc gia này đến. Những thiếu nữ này không đến với ý đồ xấu; họ đến để tìm cách tiến thân trong cuộc sống. Đó chắc chắn là những cô gái đạo hạnh, nhưng họ không có ơn gọi. Họ sẽ đến, học tập, và sau đó khi học xong thì “tạm biệt”. Tôi không nghĩ điều này còn tiếp diễn ngày nay, và tạ ơn Chúa, đã có một lương tâm tốt hơn nhiều về vấn đề này. Nhưng những trường hợp như vậy đã từng tồn tại.

Hỏi: Có thể nói gì về sự thay đổi diện mạo đang diễn ra trong đời sống thánh hiến?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Ngoài những hiện tượng bất thường như tôi vừa đề cập, tôi tin rằng tiến trình quốc tế hóa đời sống thánh hiến này là then chốt. Điều này không mới, nhưng chắc chắn diện mạo mới của Giáo hội ngày càng rõ nét hơn. Trong các tu hội ngày nay, không hiếm khi thấy các bề trên tổng quyền, nam cũng như nữ, đến từ các châu lục khác. Chẳng hạn, hãy nhìn trường hợp Bề trên Tổng quyền của các bạn, Cha Vattamattam, sinh ra tại Ấn Độ, người chắc chắn là một bậc nhân đức. Ngài là một người có lòng nhân hậu tự nhiên đáng ngưỡng mộ. Khi tôi nói chuyện với ngài, tôi đã rất ấn tượng khi chúng tôi thảo luận về một trường hợp cụ thể; tôi cảm nhận được tình yêu và sự dịu dàng mà ngài dành cho trường hợp đó. Tôi nghĩ các anh em Claretian thật may mắn; các bạn đã trúng số độc đắc với ngài ấy. Rõ ràng là nguồn gốc của các bề trên tổng quyền nam nữ từ các châu lục ngoài Châu Âu và ngoài phương Tây đang ngày càng trở thành hiện thực. Và đây là tin mừng làm chúng ta vui mừng. Thời gian trôi qua, sự thay đổi diện mạo này của Giáo hội càng rõ rệt hơn, là hoa trái của lịch sử và sự kỳ diệu của công cuộc truyền giáo.

Hỏi: Có một số người nghĩ rằng các tu sĩ nam nữ không thuộc phương Tây vẫn còn một chặng đường dài phải đi…

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Trong Giáo hội, tất cả chúng ta đều còn một chặng đường dài phải đi. Điều này có lẽ cũng đúng với cả những người ở phương Tây. Đã có những bước tiến quan trọng hướng tới tính đa văn hóa và quốc tế hóa trong đời sống thánh hiến mà không có đường lui. Ngày nay, những Giáo hội phương Tây cổ xưa, vốn từng là những Giáo hội truyền giáo, đang thấy hoa trái của mình được nhân lên. Ngày nay, Giáo hội và cả các ơn gọi đang được củng cố ở đó. Với thời gian trôi qua, mọi thứ sẽ ngày càng trưởng thành hơn, nhưng như tôi đã nói, có những Giáo hội địa phương rất vững mạnh với bản sắc rất rõ ràng và kiên vững, tạ ơn Chúa.

(Còn tiếp…)

Nguồn: Đức Giáo hoàng Phanxicô – “Sức mạnh của ơn gọi” (Bản dịch của Nhóm Tủ sách Công Giáo)