Một người lãnh đạo không chỉ được định nghĩa bởi khả năng đưa ra chỉ dẫn, mà còn bởi sự cởi mở để tiếpnhận phản hồi, đặc biệt khi cần thiết nhất. Điều này đòi hỏi phải gạt bỏ đi sự kiêu hãnh, đón nhận đức khiêm nhường và nhìn nhận lời chỉ trích không phải là sự công kích, mà là một cơ hội để trưởng thành. Phản ứng tự nhiên của hầu hết con người, đặc biệt là những người ở vị trí lãnh đạo, là cảm thấy tự vệ khi hành động, ý tưởng hoặc quyết định của họ bị chất vấn. Nhưng xin nhớ rằng, sự lãnh đạo tuyệt vời được xây dựng trên nền tảng của sự tự phản tỉnh và cải thiện liên tục. Để lãnh đạo một cách hiệu quả, bạn phải cho phép những người xung quanh giúp bạn nhìn ra những điều mà bạn có thể không thấy. Như trong Sách Châm Ngôn 15:31 có chép: “Ai lắng nghe lời khuyên bảo sự sống sẽ được ở giữa các bậc khôn ngoan.”
Lời phê bình mang tính xây dựng là một món quà, thưa các bạn. Đó không phải là một lời xúc phạm hay tấn công cá nhân. Khi được trao gửi với sự chân thành và tình yêu thương, phản hồi trở thành tấm gương phản chiếu những khía cạnh mà ta có thể cải thiện. Đó là dấu hiệu cho thấy đội ngũ của bạn quan tâm, không chỉ đến công việc họ đang làm mà còn đến sự phát triển của bạn với tư cách là người lãnh đạo. “Kiêu ngạo đi trước sự sa ngã,” câu châm ngôn xưa đã dạy, và không gì phá hoại sự lãnh đạo nhanh hơn là sự không sẵn sàng lắng nghe. Khoảnh khắc mà một người lãnh đạo khép mình lại trước phản hồi, họ ngừng trưởng thành. Họ tạo ra một văn hóa im lặng, nơi mọi người sợ nói lên ý kiến, sợ thách thức các quyết định, và sợ đưa ra đề xuất. Và trong môi trường đó, người lãnh đạo bị trì trệ, và cả đội ngũ chịu thiệt thòi.
Bước đầu tiên để trở thành một người lãnh đạo tốt hơn là nhận ra rằng bạn không biết tất cả mọi thứ. Không ai biết hết mọi điều. Sự lãnh đạo không phải là sự hoàn hảo, mà là sự tiến bộ. Và sự tiến bộ đòi hỏi can đảm để nhìn vào bản thân một cách trung thực và chấp nhận rằng ta luôn có thể cải thiện. Một người lãnh đạo tốt lắng nghe; một người lãnh đạo vĩ đại học hỏi. Hãy nghĩ đến những nhà lãnh đạo được tôn trọng nhất trong lịch sử. Cho dù trong lĩnh vực kinh doanh, chính trị, hay tôn giáo, những người thực sự nổi bật là những người đã đón nhận phản hồi và lời chỉ trích một cách ân cần. Họ hiểu rằng lãnh đạo không phải là về cái tôi, mà là về sự phục vụ. Và để phục vụ người khác tốt hơn, chúng ta phải sẵn lòng gạt bỏ sự kiêu hãnh và trưởng thành qua sự khôn ngoan của những người xung quanh.
Chính Chúa Giêsu, nhà lãnh đạo vĩ đại nhất từng sống, cũng sẵn lòng lắng nghe phản hồi, thậm chí từ các môn đệ của Người. Khi Phêrô chất vấn Người, hoặc khi các môn đệ bày tỏ nghi ngờ hay lo lắng, Chúa Giêsu không hề gạt họ đi. Người lắng nghe, Người giảng dạy, và Người chỉ ra rằng lãnh đạo là về sự khiêm nhường, không phải về sự tự phụ. Khiêm nhường chính là chìa khóa dẫn đến sự vĩ đại thật sự. Để một người lãnh đạo phát triển, đức khiêm nhường phải trở thành bản năng thứ hai. Khiêm nhường cho phép bạn nói, “Tôi không biết tất cả mọi thứ, và điều đó không sao cả. Tôi sẵn lòng học hỏi từ những người xung quanh.” Nó đòi hỏi phải thừa nhận rằng những ý tưởng tốt nhất không phải lúc nào cũng đến từ trên cao, mà thường đến từ những người đang làm việc, đối mặt với thử thách hàng ngày, và cung cấp những góc nhìn mà bạn có thể chưa nghĩ đến.
Nhưng hãy thật lòng: đón nhận lời phê bình mang tính xây dựng không phải là điều dễ dàng. Thật không thoải mái, thậm chí đau đớn, khi nghe rằng chúng ta đã phạm sai lầm hoặc rằng cách tiếp cận của chúng ta có thể tốt hơn. Nhưng sự trưởng thành hiếm khi đến từ sự thoải mái, mà đến từ việc vượt qua những điều dễ dàng. Như vị huấn luyện viên lãnh đạo vĩ đại John Maxwell nói: “Một người lãnh đạo tạo ra những người lãnh đạo khác sẽ nhân lên tầm ảnh hưởng của mình.” Và để tạo ra những người lãnh đạo khác, bạn phải làm gương trong sự cởi mở, khiêm nhường và sẵn sàng học hỏi. Khi bạn tạo ra một môi trường nơi đội ngũ của bạn cảm thấy an toàn để đưa ra phản hồi, bạn không chỉ củng cố bản thân mà còn củng cố cả tổ chức. Bạn đang xây dựng một văn hóa cộng tác, tôn trọng, và sáng tạo. Bạn đang nói với đội ngũ của mình, “Tiếng nói của bạn có giá trị. Những hiểu biết của bạn có giá trị. Cùng nhau, chúng ta có thể xây dựng một điều tốt đẹp hơn.” Lãnh đạo không phải là hành trình của riêng mình; đó là nỗ lực tập thể. Một người lãnh đạo vĩ đại nâng đỡ người khác, và qua đó, chính mình cũng được nâng lên. Từ chối lời chỉ trích xây dựng là từ chối nền tảng của sự trưởng thành. Nhưng đón nhận nó là bước vào tiềm năng thực sự của mình, xây dựng lòng tin trong đội ngũ và lãnh đạo với sự khôn ngoan và tầm nhìn.
* (Albert Nwosu) – Bản dịch của Nhóm Tủ sách Công Giáo.

