SỨC MẠNH CỦA ƠN GỌI: Một sự công nhận, vừa đầy Quan phòng vừa đầy Khích lệ

Một sự công nhận, vừa đầy Quan phòng vừa đầy Khích lệ

Đời sống thánh hiến dưới cái nhìn của Đức Giáo hoàng

Hỏi: Đời sống thánh hiến đã được khích lệ và được Đức Thánh Cha quan tâm lưu ý trong suốt những năm qua của triều đại giáo hoàng của ngài. Kể từ khi bắt đầu thừa tác vụ, một số người đã giải thích các cử chỉ của ngài theo cách đó, chẳng hạn như việc công bố Năm Đời sống Thánh hiến, cũng như một số sứ điệp trân trọng đầy quan tâm gửi đến các nữ tu Bắc Mỹ trong một vài chuyến du hành của ngài, và rất nhiều buổi tiếp kiến cũng như diễn văn dành cho các nhân vật tận hiến, cùng một số bổ nhiệm quan trọng (các Hồng Y Tobin, Bocos…). Khi ngài đến Tòa Thánh Phêrô, đời sống thánh hiến ở đó như thế nào?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Không thể phủ nhận rằng bầu khí ở đó có chút căng thẳng, vì trong những năm trước đó, đã có những phản ứng nhất định từ một số thành phần trong Giáo hội chống lại cách thức thực hiện cuộc canh tân đời sống thánh hiến cần thiết — vốn được Công đồng truyền dạy.

Thậm chí còn có những phản ứng gay gắt hơn từ một số người ở các cấp bậc cao trong phẩm trật. Thay vì đồng hành với đời sống thánh hiến bằng sự kiên nhẫn, họ lại tin rằng điều cần phải làm là sử dụng nhiều kỷ luật hơn. Thậm chí người ta còn nói rằng một số hội dòng mới, mang tính bảo thủ thuần túy, là những nơi thể hiện tốt nhất đời sống thánh hiến. Tôi nói điều này với một nỗi buồn nhất định, nhưng kỳ lạ thay, vài hội dòng trong số đó — đặc biệt là những dòng nổi bật nhất — đã cần đến sự can thiệp, bởi vì họ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các vấn đề và sự tham nhũng.

Một trong những người tin rằng nên đồng hành với đời sống thánh hiến thay vì kỷ luật nó, chính là Đức Hồng y Tobin hiện nay. Khi tôi tiếp nhận Tòa Thánh Phêrô, bằng cách nào đó, tôi muốn củng cố lại những gì mà Đức Cha Tobin đang thực hiện, tiếp nối vị tiền nhiệm của ngài là Đức Cha Gardin. Trước những người nghĩ rằng: “Những người tu hành này đều điên rồ cả”, tôi luôn nghĩ rằng roi vọt không có tác dụng, và cách duy nhất để kỷ luật Giáo hội là bằng Tin Mừng.

Ngày nay, sau một thời gian, tôi nghĩ chúng ta đang sống trong những thời điểm bình lặng hơn trong lĩnh vực này. Trong đời sống thánh hiến, cũng giống như những thực tại khác của Giáo hội, luôn có những xung đột và vấn đề mà chúng ta phải tiến về phía trước và cải thiện. Xung đột là một phần tất yếu của thực tại. Không cần phải phủ nhận chúng. Và đúng vậy, chúng ta hãy cùng nhau bước đi để vượt qua chúng. Đó là điều quan trọng: bước đi, luôn luôn bước về phía trước. Tóm lại, khi tôi đến Tòa Thánh Phêrô, tôi thấy đời sống thánh hiến đang hồi phục rất tốt.

Cải thiện Mối tương quan Hỗ tương của chúng ta

Hỏi: Đằng sau không ít những căng thẳng và hiểu lầm đã trải qua, chắc chắn có vấn đề về văn kiện “Mutuae Relationes” (Mối tương quan Hỗ tương). Đức Thánh Cha nghĩ chúng ta nên nhìn nhận những mối tương quan hỗ tương này như thế nào trong bối cảnh ngày nay?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Vấn đề về các mối tương quan hỗ tương đã có thời điểm quan trọng trong giai đoạn hậu Công đồng. Tôi nghĩ đây là một món nợ lớn mà Giáo hội vẫn chưa trả xong. Năm 1994, với Đức Hồng y Pironio hướng dẫn, chúng tôi đã yêu cầu sửa đổi văn kiện Mutuae Relationes (1978). Nhiều năm trôi qua và chẳng có gì được thực hiện.

Có lẽ ngày nay vấn đề đã bình lặng hơn và quan niệm thực dụng mà nhiều vị mục tử từng có về đời sống tu trì cũng đã được vượt qua. Ngày nay, chúng ta cần hiểu các mối tương quan hỗ tương trong một khuôn khổ giáo hội rộng lớn hơn về sự phục vụ và công nhận lẫn nhau. Đây không đơn thuần là những vấn đề giữa các tu sĩ nam nữ với hàng giáo phẩm.

Ngày nay, các mối tương quan hỗ tương phải bao gồm tất cả Dân Thiên Chúa vì chúng ảnh hưởng đến mọi người đã được rửa tội.

Chúa Thánh Thần khao khát và tạo ra sự đa dạng, đồng thời cũng tạo ra sự hài hòa. Ngài là nguyên lý của sự hiệp nhất và là nguồn gốc của sự đa dạng các đặc sủng. Tất cả chúng ta cần học cách liên đới với nhau tốt hơn trong Giáo hội, và như vậy, trở thành một chứng tá hiệu quả của sự hiệp thông. Ma quỷ chính là kẻ thù của sự hài hòa.

Cám dỗ của tính thực dụng trong đời sống tông đồ

Hỏi: Trong Thượng hội đồng năm 1994 về đời sống thánh hiến, Đức Thánh Cha đã trình bày một bài suy tư, trong đó ngài cũng đề cập đến sự cám dỗ của tính thực dụng. Ngài có thể đi sâu hơn một chút vào ý tưởng này không?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Tính thực dụng là một sự cám dỗ trong đời sống tông đồ, trong một cuộc đời phục vụ. Đó là một trong những cám dỗ lớn nhất. Đó là sự biến tướng khi trở thành những “doanh nhân vĩ đại” trong hoạt động tông đồ chứ không phải là những người nam người nữ phục vụ Giáo hội và tha nhân.

Đó là một sự cám dỗ cho chính các những người tận hiến, và cũng cho cả các Giám mục: đi tìm các hội dòng để khỏa lấp những “nhu cầu phục vụ” đang cần trong giáo phận, nhiều khi mà không tính đến đặc sủng của các tu hội, vốn là nơi cư ngụ của ơn gọi của họ.

Lý do tồn tại của đời sống thánh hiến vượt xa những gì nó thực hiện. Nó được chiếu tỏa vào những gì nó làm, nhưng thực tế, bản thân nó là gì thì quan trọng hơn những gì nó làm. Đời sống thánh hiến chỉ được thấu hiểu rõ nhất từ các phạm trù Tin Mừng.

(Còn tiếp…)

Nguồn: Đức Giáo hoàng Phanxicô – “Sức mạnh của ơn gọi” (Bản dịch của Nhóm Tủ sách Công Giáo)