SỨC MẠNH CỦA ƠN GỌI: Chúng ta đã học được gì trên hành trình

Hỏi: Trong cuộc canh tân hậu Công đồng này, chúng ta đã học được điều gì qua con đường của đời sống thánh hiến?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Chắc chắn chúng ta đã học được nhiều điều. Để đề cập đến một điều cụ thể, tôi muốn nói rằng, trên hết, những gì chúng ta đã học được là con đường của đời sống thánh hiến chính là con đường tháp nhập vào Giáo hội. Tất cả chúng ta — không chỉ những người sống đời tận hiến — đã có được nhận thức rằng bên ngoài Giáo hội, hoặc tách biệt song song với Giáo hội, thì mọi sự đều không mang lại kết quả. Giờ đây, chúng ta đang nói về một sự tháp nhập vào Giáo hội với các phạm trù của Giáo hội, với một đời sống tâm linh của Giáo hội, trong đó Giám mục được coi là thủ lãnh và được yêu mến như một người cha, người anh và người bạn. Không có chỗ cho bất cứ điều gì khác biệt.

Mặt khác, về phía phẩm trật Giáo hội, chúng ta cũng đã đạt được một số điều trên hành trình này (và nếu chúng ta chưa làm được, tốt hơn hết chúng ta nên thực hiện sớm); chúng ta đã học được tầm quan trọng của việc tháp nhập này, vốn cần được chấp nhận và tôn trọng. Các Giám mục đã học được cách dành sự tôn trọng lớn lao cho các đặc sủng khác nhau của các tu hội, bởi vì chính các đặc sủng đó làm phong phú cho các Giáo hội địa phương của chúng ta khi chúng là chính mình, xuất phát từ căn tính của mình. Tôi nghĩ, về cơ bản, đây là những gì chúng ta đã học được: tầm quan trọng của sự tháp nhập vào Giáo hội.

Hỏi: Đức Thánh Cha cho rằng nhiệm vụ nào vẫn còn ở phía trước chúng ta trong cuộc canh tân này?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Hãy lấy ba chiều kích thời gian mà cha đã đề cập ở phần đầu nhưng có lẽ từ một góc nhìn khác. Tôi đang đề cập đến vấn đề về quá khứ, hiện tại và tương lai, nhưng tập trung dưới góc nhìn của đặc sủng đặc lập. Các đặc sủng nền tảng của các tu hội vẫn đòi hỏi một sự thanh luyện nhất định. Và khi tôi nói thanh luyện, ý tôi là chúng ta phải cứu lấy phần đích thực nhất của các đặc sủng nền tảng để xem phần đích thực hơn này đang được sống ngày nay như thế nào hoặc nên được sống ra sao. Đó là việc nhìn về quá khứ không chỉ với lòng biết ơn, vốn là điều hiển nhiên cần thiết. Làm sao chúng ta có thể không tạ ơn Thiên Chúa vì tất cả những điều tốt đẹp Ngài đã ban cho chúng ta nơi các đấng sáng lập! Chúng ta phải nhìn về quá khứ với lòng biết ơn, nhưng không phải như nhìn vào một món đồ trong viện bảo tàng, mà thay vào đó, như một người nhìn vào đó để tìm thấy cội nguồn truyền cảm hứng. Điều này quan trọng cho hiện tại và cả cho tương lai. Đôi khi chúng ta nhắc đến các đấng sáng lập như thể đặt các ngài vào vị trí của Chúa Giêsu Kitô. Thật vậy, các đấng sáng lập rất quan trọng đối với chúng ta. Các ngài không phải là Chúa Giêsu Kitô, nhưng chúng ta nhận ra nơi các ngài những người nam người nữ đã mở ra cho chúng ta một con đường vĩ đại để dấn bước.

Điều này đúng, nhưng xin đừng biến các ngài thành những món đồ bảo tàng. Các ngài là cội rễ của chúng ta, không phải để chúng ta đi theo các ngài một cách thiếu trật tự, mà thay vào đó là để sinh hoa kết quả. Quay trở về thời khởi đầu của đời sống thánh hiến trong các tu hội của chúng ta là quay về với những cội rễ đó, để uống từ đó như từ một nguồn suối, và để có thể đáp lại một cách thỏa đáng cho ngày hôm nay.

Hôm nay là hiện tại, và đó là nơi chúng ta phải đáp trả từ đặc sủng của mình. Đây là một thách đố và nó đòi hỏi niềm say mê. Nếu không, tất cả những điều này sẽ không hiệu quả. Ký ức về những khoảnh khắc đầu tiên của đời sống thánh hiến và về sự khởi đầu của các tu hội chúng ta là một ký ức đầy phong nhiêu. Đây cũng là điều chúng ta đã học được: tầm quan trọng của việc quay lại nguồn gốc để sống hiện tại và xây dựng tương lai.

Hỏi: Ý Đức Thánh Cha là gì khi nói về một “ký ức đầy phong nhiêu”?

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Tôi thường thích nói về ký ức theo nghĩa Đệ Nhị Luật. Khi tôi nói ký ức phong nhiêu, ý tôi là đời sống thánh hiến nên có một ký ức sinh hoa kết quả như ký ức được mô tả trong sách Đệ Nhị Luật: một ký ức mời gọi chúng ta nhìn về quá khứ và ghi nhớ. Chương 26 sách Đệ Nhị Luật phải là nguồn cảm hứng. Chúng ta đừng bao giờ đánh mất ký ức đó bởi vì đó chính là điều giúp chúng ta sống hiện tại với niềm say mê và nhìn về tương lai một cách chính xác. Cội nguồn truyền cảm hứng nằm ở quá khứ. Đối với tôi, đây là điều then chốt và chúng ta không nên đánh mất.

Điều này cũng đúng đối với các gia đình. Tôi thường bảo trẻ em và thanh thiếu niên rằng: làm ơn đừng ngừng trò chuyện với ông bà của các cháu; họ là cội rễ của các cháu và họ rất quan trọng đối với cuộc đời các cháu. Không có cội rễ, một điều gì đó rất quan trọng sẽ bị thiếu sót… Người trẻ bước đi nhanh, nhưng người già biết đường. Chúng ta hãy ghi nhớ điều này.

Chắc chắn, việc tìm về cội rễ giúp chúng ta sống hiện tại một cách thích hợp, không sợ hãi. Cần phải sống không sợ hãi và đáp lại cuộc sống bằng niềm say mê dấn thân vào lịch sử, hoàn toàn đắm mình vào đó. Đó là một niềm say mê đầy yêu mến, không sợ hãi lao mình về phía trước, giống như một thủ môn trong bóng đá, ngăn chặn những quả phạt đền từ bất cứ nơi nào chúng tới, mà không bao giờ mất dấu Người mà tôi đã cam kết dấn thân. Sự hiện diện của Chúa Giêsu là tất cả. Đó chính là nơi tìm thấy sức mạnh của một ơn gọi thánh hiến. Một đời sống thánh hiến mà Chúa Giêsu không hiện diện với Lời Ngài trong Tin Mừng, với sự linh hứng của Ngài… thì sẽ không hiệu quả. Nếu không có niềm say mê yêu mến Chúa Giêsu, sẽ không có tương lai khả thi cho đời sống thánh hiến. Niềm say mê này là điều phóng chúng ta hướng tới tính ngôn sứ. Khi chúng ta nói về chiều kích ngôn sứ của đời sống thánh hiến, chúng ta không nói về việc tiên đoán tương lai. Đó là việc của tử vi và những điều nhảm nhí (macanas) khác. Ngôn sứ nghĩa là ra khỏi chính mình, say mê Chúa Giêsu trong tình yêu với một trái tim rực cháy, và có lẽ điều này sẽ trở thành tương lai cho người khác. Chúng ta chỉ đường cho người khác bằng chính cuộc sống của mình, chúng ta giúp đỡ họ, chúng ta đồng hành với họ… luôn bước đi trên hành trình. Không để dòng nước ngừng chảy. Như tôi đã từng nói khi bàn về Giáo hội, tôi cũng xin nói rằng đời sống thánh hiến giống như dòng nước: nếu đứng yên, nó sẽ thối rữa.

Hỏi: Đôi khi, khi chúng ta nói về đời sống thánh hiến và Giáo hội, những thuật ngữ này có vẻ như có thể hoán đổi cho nhau…

Đức Giáo hoàng Phanxicô: Điều này thật hiển nhiên. Ở một mức độ nào đó, những thuật ngữ này tương tự nhau. Có một thần học về sự tương tự nói với tôi rất nhiều điều. Ví dụ, chúng ta hãy nhìn vào đan sĩ Isaac de Stella. Nếu bạn nhớ, ngài xuất hiện trong Bài đọc Giờ Kinh Sách của Bộ Phụng vụ Các Giờ Kinh ít nhất vài lần trong suốt năm phụng vụ. Trong một bài giảng của mình, Isaac de Stella nói về sự tương tự của linh hồn và nói rằng những gì được nói về Đức Maria có thể được nói về Giáo hội và cũng có thể được nói về linh hồn.

Những điều đó có thể được nói một cách thích đáng về Đức Maria và về Giáo hội bằng sự quy chiếu — bởi vì Mẹ là người mẹ sinh hạ Chúa Kitô nơi các tín hữu — và cũng về linh hồn tín hữu. Từ sự tương tự này, chúng ta có thể nói về một chiều kích nữ tính trong đời sống thánh hiến, đó là sự phong nhiêu thuộc về một thân thể nhận lãnh sự sống, sống sự sống và ban tặng sự sống. Có Giáo hội, vốn cũng mang tính nữ. Chúng ta không nên để mất dấu điều này.

Các văn bản cổ là sự giúp đỡ đắc lực cho chúng ta trong việc giúp chúng ta hiểu được những tình huống của mình ngày hôm nay. Tôi nghĩ việc tìm đến các Giáo phụ và những nhân vật vĩ đại của đời đan tu để hiểu về đời sống thánh hiến là một điều tốt. Và điều đó bao gồm cả chúng ta nữa, những người có đời sống hoạt động. Chúng ta phải đi uống từ nguồn suối của các ngài. Các Giáo phụ đã biết điều này theo trực giác. Tất cả những gì các Giáo phụ này nói đều là cội rễ. Chúng ta nên luôn hướng về các ngài, hướng về khởi đầu của đời sống thánh hiến, với Thánh Antôn Viện phụ… quay trở lại với tập sách Philokalia. Có lẽ không phải tất cả những gì các ngài nói đều có thể được sống hoặc áp dụng vào thực tế ngày nay, nhưng chúng ta có thể tìm thấy sự khôn ngoan và trực giác vĩ đại ở đó.

[Trước khi bắt đầu khối câu hỏi tiếp theo, tôi đứng dậy và tự rót cho mình một ít nước. Khi làm việc này, tôi xin Đức Thánh Cha cho biết thêm về một số đồ trang trí trong phòng. Với tôi, dường như mỗi đồ vật đều rất khác biệt so với những đồ vật khác. Vì lý do đó, trực giác mách bảo tôi rằng mỗi và mọi đồ vật này không được đặt ngẫu nhiên ở đó mà mỗi thứ đều được Đức Phanxicô lựa chọn vì nó có ý nghĩa đặc biệt đối với ngài. Ngài nói với tôi rằng một số hình ảnh này rất đặc biệt đối với ngài, chẳng hạn như tượng Thánh Giuse đang ngủ, điều này nhắc nhở ngài về tầm quan trọng của việc biết cách mơ trong Thiên Chúa, và trên hết, về sự sẵn sàng của một người. Sau đó, tôi chụp một vài bức ảnh.

Và tôi thấy một số đồ vật và hình ảnh khác: một cây thánh giá được làm bằng các thanh kèo mái nhà của “Cha Brochero,” một bức ảnh với lời khấn của Thánh Phêrô Faber, một bức về Đức Mẹ Lujan… và nhiều thứ khác đến từ những nơi khác nhau. Hầu hết các kỷ vật này đại diện cho những khoảnh khắc và hoàn cảnh cụ thể.

Đức Phanxicô kể cho tôi đặc biệt về một hình ảnh của Rupnik mà ngài treo trên tường. Đó là một bức tranh ghép mà trong đó chúng ta thấy Đức Maria, nhưng đây là bức tranh mà Mẹ không phải là trung tâm. Đấng quan trọng là Chúa Giêsu, Đấng xuất hiện ở đó với tư cách là Đấng trung gian. Đức Trinh Nữ là khung cảnh, là nhu cầu nhân loại mà Thiên Chúa cần có để ngự xuống; đôi tay của Đức Trinh Nữ phục vụ Chúa Giêsu như một chiếc thang. Đó là sự synkatabasis (hạ mình) của Chúa Giêsu. Thiên Chúa ngự xuống, nhưng Ngài cần xác thịt của Đức Maria và đó là lý do tại sao Mẹ hạ thấp đôi tay mình xuống. Chúa Giêsu bám chặt vào áo choàng của Mẹ. Đức Phanxicô nói với tôi rằng hình ảnh này cũng có thể rất “hùng hồn” đối với đời sống thánh hiến.]

(Còn tiếp…)

Nguồn: Đức Giáo hoàng Phanxicô – “Sức mạnh của ơn gọi” (Bản dịch của Nhóm Tủ sách Công Giáo)