[Tông du Camerun] Đức Thánh Cha Lêô XIV gặp gỡ chính quyền, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn

Chiều ngày 15/04, Đức Thánh Cha Lêô XIV chính thức khởi đầu chuyến tông du tại Camerun. Trong cuộc gặp gỡ với chính quyền, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn, ngài mời gọi xây dựng một nền hòa bình “giải giới” dựa trên sức mạnh của đối thoại và sự thấu cảm. Qua đó, Đức Thánh Cha kêu gọi chữa lành những tổn thương do xung đột, đồng thời khích lệ các thành phần xã hội cùng dấn thân kiến tạo một tương lai công bằng và huynh đệ hơn.

—

Vào lúc 15:20 (giờ địa phương), chuyên cơ chở Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đáp xuống Sân bay Quốc tế Yaoundé-Nsimalen của quốc gia Trung Phi Camerun. Đón tiếp Đức Thánh Cha có Thủ tướng Camerun Joseph Dion Ngute và Sứ thần Tòa Thánh, Đức Tổng Giám mục José Avelino Bettencourt. Hai trẻ em trong trang phục truyền thống đã dâng hoa lên Đức Thánh Cha.

Sau nghi thức đón tiếp trọng thể, đoàn xe hộ tống đưa Đức Thánh Cha di chuyển quãng đường 20,6 km tới Dinh Thống nhất (còn gọi là Dinh Etoudi) – dinh thự chính thức của Tổng thống. Được ví như một pháo đài với hệ thống tầng hầm và bunker kiên cố, đây là nơi Tổng thống đương nhiệm Paul Biya đã từng trú ẩn trong nỗ lực đảo chính đẫm máu năm 1984.

Nghi thức chào đón Đức Thánh Cha Lêô XIV tại Sân bay Quốc tế Yaoundé-Nsimalen, Camerun. (@Vatican Media)

Tại đây, Đức Thánh Cha đã viếng thăm hữu nghị tới Tổng thống Cộng hòa Camerun Paul Biya. Ở tuổi 93, ông Biya hiện là vị nguyên thủ quốc gia lớn tuổi nhất thế giới, người vừa tái đắc cử nhiệm kỳ thứ tám vào tháng 10 năm 2025.

Trong diễn văn chào mừng, Tổng thống Paul Biya đã bày tỏ lòng tri ân về sự hiện diện của Đức Thánh Cha và nhấn mạnh:“Trong sự hỗn loạn đang hiện hữu này, thông điệp hòa bình và hòa hợp mà Đức Thánh Cha mang đến vang vọng với một sức mạnh đặc biệt trong tâm hồn chúng tôi”.

Vị nguyên thủ Camerun cũng bày tỏ sự đồng cảm với con đường đối thoại đầy gian nan mà Đức Thánh Cha đang dấn thân: “Chúng tôi ý thức được rằng đây không phải là một vai trò dễ dàng. Con đường Ngài chọn thực sự và đầy rẫy những cạm bẫy”.

Chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha diễn ra trong bối cảnh Camerun vẫn đang chịu tổn thương sâu sắc bởi “cuộc khủng hoảng nói tiếng Anh” (thường được gọi là “chiến tranh Ambazonia”) tại miền Tây Bắc và Tây Nam. Cuộc xung đột này đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng và hơn 1 triệu người phải di dời. Sự hiện diện của Thủ tướng Joseph Dion Ngute – một người gốc Anh ngữ từng nỗ lực tổ chức “Đại Đối thoại Dân tộc” – tháp tùng Đức Thánh Cha trong chuyến viếng thăm này là một minh chứng rõ nét cho khát vọng hòa hợp dân tộc.

Tổng thống Biya khẳng định Camerun tự hào về truyền thống khoan dung tôn giáo và đánh giá cao vai trò của Giáo hội Công giáo trong y tế, giáo dục. Ông kỳ vọng chuyến tông du của Đức Thánh Cha sẽ là động lức giúp “hướng tới một thế giới mà con đường đối thoại thay thế cho tiếng súng, nơi nguồn lực khổng lồ dành cho chiến tranh được dùng để thúc đẩy phúc lợi cho các dân tộc”.

Trong diễn văn đáp từ, Đức Thánh Cha bày tỏ:

“Tôi xin chân thành cảm ơn sự tiếp đón nồng hậu dành cho tôi và những lời chào mừng quý báu vừa rồi. Tôi vô cùng vui mừng khi có mặt tại Camerun, đất nước thường được gọi là æChâu Phi thu nhỏ’ bởi sự phong phú của lãnh thổ, văn hóa, ngôn ngữ và truyền thống. Sự đa dạng này không phải là một điểm yếu: đó là một kho báu. Nó tạo nên một lời hứa về tình huynh đệ và là nền móng vững chắc để xây dựng một nền hòa bình lâu dài”.

Trích dẫn tư tưởng của Thánh Augustinô, Đức Thánh Cha đã định nghĩa lại trách nhiệm đạo đức của những người cầm quyền: “Những người chỉ huy là để phục vụ những người mà họ có vẻ như đang chỉ huy. Thật vậy, họ không chỉ huy vì ham muốn thống trị mà vì bổn phận chăm sóc, không phải vì kiêu ngạo áp đặt mà vì lòng trắc ẩn để bảo vệ” (De civitate Dei, XIX, 14). Trong viễn cảnh này, phục vụ đất nước có nghĩa là tận hiến với tâm trí sáng suốt và lương tâm chính trực cho công ích của toàn dân: của đa số, của thiểu số và cho sự hòa hợp lẫn nhau giữa họ.

Đức Thánh Cha không ngần ngại gọi tên những thực trạng đau thương tại các vùng Tây Bắc, Tây Nam và Cực Bắc của Camerun. Ngài nói: “Đằng sau những con số thống kê là những khuôn mặt, những câu chuyện, những hy vọng bị tổn thương. Trước những tình huống bi thảm như vậy, vào đầu năm nay, tôi đã mời gọi nhân loại bác bỏ logic của bạo lực và chiến tranh, để ôm lấy một nền hòa bình dựa trên tình yêu và công lý. Một nền hòa bình “không vũ khí”, tức là không dựa trên sự sợ hãi, đe dọa hay vũ trang; và một nền hòa bình “giải giới”, bởi nó có khả năng giải quyết các xung đột, mở rộng tâm hồn và tạo ra sự tin tưởng, thấu cảm và hy vọng. Hòa bình không thể bị cắt giảm thành những khẩu hiệu: nó phải được hiện thực hóa trong một phong cách sống, cả cá nhân và tổ chức, khước từ mọi hình thức bạo lực. Vì vậy, tôi mạnh mẽ nhắc lại: “Thế giới đang khát hòa bình […]. Đủ rồi những cuộc chiến tranh với những đống tử thi, sự hủy diệt và những người tị nạn đau thương!” (Diễn văn trước các nhà lãnh đạo tôn giáo nhân Cuộc gặp gỡ Thế giới vì Hòa bình, ngày 28 tháng 10 năm 2025). Tiếng kêu này muốn trở thành một lời kêu gọi ý chí đóng góp vào một nền hòa bình đích thực, đặt nó lên trên bất kỳ lợi ích phe phái nào”.

Đức Thánh Cha Lêô XIV gặp gỡ chính quyền, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn (@Vatican Media)

Đức Thánh Cha chỉ ra rằng, để hòa bình thực sự bén rễ, xã hội cần sự minh bạch và công bằng. Ngài quyết liệt phê phán những tệ nạn đang tàn phá uy tín của chính quyền: “thực sự cần phải bẻ gãy những xiềng xích của tham nhũng, thứ làm biến dạng chính quyền và tước đi uy tín của nó. Cần phải giải phóng trái tim khỏi cơn khát lợi lộc vốn là sự thờ ngẫu tượng: cái lợi thực sự là sự phát triển con người toàn diện, nghĩa là sự tăng trưởng cân bằng của tất cả các khía cạnh làm cho cuộc sống trên trái đất này trở thành một phúc lành”.

Ngài cũng nhấn mạnh với lòng biết ơn vai trò của phụ nữ: “Thật đáng buồn, họ thường là những nạn nhân đầu tiên của định kiến và bạo lực, nhưng họ vẫn là những người kiến tạo hòa bình không mệt mỏi. Sự cam kết của họ trong giáo dục, hòa giải và tái thiết mạng lưới xã hội là không gì sánh bằng và đại diện cho một rào cản chống lại tham nhũng và lạm dụng quyền lực. Vì lý do này, tiếng nói của họ phải được công nhận đầy đủ trong các quá trình ra quyết định”.

Hướng tầm nhìn về tương lai, Đức Thánh Cha khích lệ thế hệ trẻ Camerun dấn thân vào đời sống chính trị và xã hội để xây dựng một thế giới công bằng hơn. “Giới trẻ đại diện cho hy vọng của đất nước và của Giáo hội. Năng lượng và sự sáng tạo của họ là những tài sản vô giá. Tất nhiên, khi tình trạng thất nghiệp và sự loại trừ vẫn tiếp diễn, sự thất vọng có thể tạo ra bạo lực. Vì vậy, đầu tư vào giáo dục, đào tạo và tinh thần khởi nghiệp của giới trẻ là một lựa chọn chiến lược cho hòa bình. Đó là cách duy nhất để ngăn chặn sự ‘chảy máu’ những tài năng tuyệt vời sang các khu vực khác trên hành tinh. Đó cũng là cách duy nhất để chống lại những tệ nạn ma túy, mại dâm và sự thờ ơ đang tàn phá quá nhiều cuộc đời trẻ một cách ngày càng bi thảm”.

Kết thúc bài diễn văn, Đức Thánh Cha “nguyện xin Thiên Chúa chúc phúc cho Camerun, nâng đỡ những nhà lãnh đạo, truyền cảm hứng cho xã hội dân sự, soi sáng công việc của Ngoại giao đoàn và ban cho toàn thể nhân dân Camerun – dù là Kitô hữu hay không, dù là nhà lãnh đạo chính trị hay người dân bình thường – được đón nhận Nước Thiên Chúa, cùng nhau xây dựng một tương lai công lý và hòa bình”.

* Nguồn: Vatican News