[Tông du Tây Ban Nha] Đức Thánh Cha gặp người di dân tại Las Raíces

Ngày đăng: 14/06/2026 Lượt xem: 23 Chuyên mục: Tin Giáo hội

Sáng thứ Sáu 12/6, trong chặng cuối của chuyến tông du Tây Ban Nha, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đến Tenerife để gặp gỡ những người di dân tại Trung tâm tiếp đón Las Raíces, thuộc thành phố San Cristóbal de La Laguna. Đây là một trong những điểm nhấn nhân đạo sâu sắc nhất của chuyến viếng thăm, diễn ra trong bối cảnh Quần đảo Canary từ nhiều năm qua trở thành một trong những cửa ngõ di dân quan trọng và đau thương nhất của châu Âu.

—

Sau khi từ giã Tòa Giám mục Las Palmas de Gran Canaria lúc 7 giờ 55, Đức Thánh Cha di chuyển bằng xe đến căn cứ không quân Gran Canaria-Gando. Tại đây, ngài được một số giới chức địa phương chào tiễn trước khi lên máy bay Iberia A320 để bay sang Santa Cruz de Tenerife. Chuyến bay kéo dài khoảng 30 phút, vượt quãng đường 117 km. Sau khi đến sân bay quốc tế Tenerife Norte – Los Rodeos, Đức Thánh Cha được một số giới chức địa phương đón tiếp và có cuộc gặp ngắn tại phòng VIP.

Từ sân bay, Đức Thánh Cha di chuyển đến Trung tâm tiếp đón Las Raíces, cách đó khoảng một cây số. Trung tâm này được đặt trong một doanh trại quân đội cũ tại La Laguna, được mở từ đầu năm 2021 nhằm đáp lại tình trạng gia tăng các chuyến vượt biển trên “tuyến đường Canary”, một trong những tuyến di dân nguy hiểm nhất hướng về châu Âu. Trong giai đoạn đầu, nơi đây từng là tâm điểm của nhiều tranh luận do tình trạng quá tải và các điều kiện sinh hoạt khó khăn. Tuy nhiên, theo chương trình chính thức của chuyến tông du, trong thời gian gần đây, nhờ việc cải thiện quản lý và trùng tu cơ sở hạ tầng, tình hình tại trung tâm đã ổn định hơn và giảm bớt những khó khăn trước đây.

Lúc 9 giờ 30, Đức Thánh Cha bắt đầu cuộc gặp gỡ với khoảng 600 người di dân đang hiện diện tại Trung tâm Las Raíces. Ngài được Giám đốc Trung tâm đón tiếp.

Trong lời mở đầu, Đức cha Eloy Santiago chào mừng Đức Thánh Cha đến với Giáo phận San Cristóbal de La Laguna, tại các đảo Canary phía tây, nơi đón tiếp ngài “với trái tim rộng mở và đầy lòng biết ơn”. Vị Giám mục nhấn mạnh Đức Thánh Cha đến như “người hành hương của hòa bình và hy vọng”, mời gọi mọi người “ngước mắt lên” để nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa không chỉ trong tương lai, nhưng cả trong hiện tại.

Đức cha bày tỏ lòng biết ơn vì Đức Thánh Cha muốn tận mắt nhìn thấy thực tại khắc nghiệt của những người, vì chiến tranh, bạo lực, bất công kinh tế xã hội, đói nghèo và thiếu tương lai, đã buộc phải rời bỏ quê hương và gia đình. Trong những năm qua, hàng chục ngàn người từ châu Phi đã đến các đảo Canary, đặc biệt là đảo El Hierro và bến cảng La Restinga, với ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn. Họ là những người may mắn sống sót sau hành trình vượt biển. Nhưng còn hàng ngàn người khác đã không bao giờ đến được đích, đã thiệt mạng trên “tuyến đường Đại Tây Dương”.

Đức cha nhắc lại những lời Đức Thánh Cha từng nói trong Năm Thánh người di dân, khi ngài đề cập đến “thảm cảnh họ phải chạy trốn bạo lực, nỗi đau khổ đồng hành với họ, nỗi sợ không thể vượt qua, nguy cơ của những hành trình nguy hiểm dọc theo các bờ biển, tiếng kêu đau đớn và tuyệt vọng của họ”. Những con thuyền đang tìm một cảng an toàn, những đôi mắt đầy lo âu và hy vọng, theo lời Đức cha, hôm nay đang hướng về Đức Thánh Cha, mong được nghe một lời an ủi và nâng đỡ.

Đại diện Chính phủ Tây Ban Nha, Bộ trưởng Bộ Hòa nhập, An sinh Xã hội và Di dân, đã chào mừng Đức Thánh Cha bằng một xác tín rất đơn sơ: “Trong suốt cuộc đời, tất cả chúng ta đều là người mới ở một nơi nào đó”. Bà nhắc rằng con người là người mới khi chào đời, khi thay đổi thành phố, công việc, cộng đoàn, khi lập gia đình, và cả khi phải vượt biên giới để tìm kiếm sự an toàn, phẩm giá hay một cơ hội mới. Theo bà, ai cũng đã từng cần có một bàn tay đưa ra để biến điều xa lạ thành mái nhà.

Bộ trưởng nói rằng Tây Ban Nha hiểu rõ kinh nghiệm ấy, vì là một đất nước của những người từng di cư và cũng là một đất nước tiếp đón. Trong quá khứ, hàng triệu người Tây Ban Nha đã phải rời quê hương để tìm việc làm, tự do và tương lai. Hôm nay, hàng triệu người khác đến với Tây Ban Nha với cùng niềm hy vọng: đóng góp, làm việc, xây dựng và trở thành một phần của xã hội.

Bà khẳng định chính sách di dân của Tây Ban Nha muốn được đặt trên ba nguyên tắc không thể tách rời: tính nhân đạo, tính hợp lệ và sự chung sống. Tính nhân đạo, vì không ai có thể bị giản lược thành một con số hay một dữ liệu thống kê. Tính hợp lệ, vì biên giới và luật lệ cần được quản lý có trách nhiệm, và một tình trạng hành chính hợp lệ cũng là nền tảng cho phẩm giá, sự tự chủ và việc tham gia đầy đủ vào xã hội. Sự chung sống, vì hội nhập không chỉ là một thủ tục, nhưng là xây dựng cộng đồng, quyền lợi và trách nhiệm được chia sẻ.

Từ hình ảnh tình yêu trong Thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô, Bộ trưởng ví việc tiếp đón người di dân như một “dự án chung”. Khi một người đến một nơi và nơi ấy tiếp nhận họ, một hành trình mới bắt đầu, đòi hỏi thời gian, nỗ lực, trách nhiệm và thiện chí hiểu biết lẫn nhau. Người đến có bổn phận tham gia, tôn trọng và đóng góp. Người tiếp đón có trách nhiệm mở ra không gian thuộc về và phẩm giá. Bà nhấn mạnh: “Hội nhập không phải là từ bỏ căn tính của chúng ta; nhưng là cùng nhau xây dựng điều chúng ta muốn trở thành”.

Trong lời chào của mình, Giám đốc Trung tâm Las Raíces nói rằng chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha là một vinh dự lớn lao và đồng thời hướng ánh nhìn của thế giới đến một thực tại mà trung tâm đang sống từng ngày. Từ khi được mở cửa năm 2021, Las Raíces đã tiếp đón hơn 54.000 người. Đằng sau mỗi người là một câu chuyện, một hành trình khó khăn và trên hết là một niềm hy vọng. Công việc của trung tâm là trao cho họ sự tiếp đón ban đầu xứng đáng, nhân bản và có tổ chức, nhất là trong thời điểm rất mong manh ngay sau khi họ vừa đến bằng đường biển.

Giám đốc cũng nhấn mạnh vai trò của gần 600 nhân viên đang làm việc tại trung tâm. Với chuyên môn, ơn gọi phục vụ và sự dấn thân vì phẩm giá của mỗi người được tiếp đón, họ biến Las Raíces thành nhiều hơn một cơ sở hành chính: thành một nơi tiếp đón thật sự. Nơi đây, theo ông, là một điểm gặp gỡ, nơi quy tụ những hành trình đời sống phức tạp và trao tặng một cơ hội đầu tiên, cả trên bình diện thể chế lẫn nhân bản.

Hai chứng từ của người di dân đã đưa cuộc gặp gỡ đi vào chiều sâu của những kinh nghiệm rất cụ thể. Chứng từ thứ nhất cảm ơn Đức Thánh Cha vì đã lắng nghe người di dân và các gia đình đã rời bỏ quê hương để bắt đầu một cuộc sống mới xa nhà. Người phát biểu nói rằng hành trình di dân nhiều khi đầy sợ hãi, buồn đau và cô đơn, nhưng những lời của Đức Thánh Cha trao sức mạnh và hy vọng để tiếp tục tiến bước. Họ đến với những ước mơ rất đơn sơ: làm việc, chăm sóc gia đình và sống với phẩm giá.

Chứng từ thứ hai, nhân danh nhiều người di dân, nói về những người đã bỏ lại mái nhà, gia đình và cả một phần cuộc đời để tìm kiếm an toàn, hòa bình và phẩm giá. Họ đến từ những quốc gia nơi nghèo đói, bạo lực, chiến tranh, bách hại và thiếu cơ hội đã buộc họ phải ra đi. Người di dân khẳng định: “Không ai rời bỏ quê hương, gia đình và cội rễ của mình theo ý riêng, nếu có thể sống trong hòa bình”.

Chứng từ này cũng nhắc đến sự khắc nghiệt của hành trình vượt Đại Tây Dương hướng về Canary: đói khát, giá lạnh, tuyệt vọng và nhiều khi là cái chết. Nhiều anh chị em đã mất mạng trên biển; những người khác vẫn âm thầm chịu đau khổ, là nạn nhân của các tổ chức tội phạm lợi dụng nhu cầu và nỗi đau của con người. Từ mảnh đất tiếp đón này, họ chỉ xin một điều đơn sơ nhưng căn bản: phẩm giá. Họ xin các biên giới đừng trở thành những bức tường của sự dửng dưng; xin đừng bị nhìn như những con số, giấy tờ hay hồ sơ, nhưng như những con người có câu chuyện, ước mơ, gia đình và hy vọng.

Đức Thánh Cha Lêô XIV đã lắng nghe những lời chào và chứng từ ấy trong ngày Giáo hội cử hành trọng thể lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu. Trong lời chào, ngài nói rằng Thánh Tâm Chúa Giêsu, đối với các Kitô hữu, là tình yêu thương xót và vô biên của Thiên Chúa dành cho mỗi con người. Chính trong bối cảnh phụng vụ này, cuộc gặp gỡ với người di dân trở thành một dấu chỉ quan phòng: vượt lên trên nơi xuất thân, tình yêu Thiên Chúa không biết biên giới, không phân biệt, được trao ban cho tất cả và quy tụ mọi người trong hiệp nhất.

Nhìn vào khuôn mặt của những người di dân và lắng nghe các chứng từ của họ, Đức Thánh Cha nói ngài nghĩ đến những trái tim bị thương tích bởi biết bao khó khăn, nhưng cũng được an ủi nhờ tình yêu đã lãnh nhận từ những trái tim rộng mở, quảng đại và giàu lòng thương xót. Ngài nhắc rằng Trái Tim Chúa Kitô đã chịu đau khổ và bị đâm thâu vì yêu thương, nhưng cũng được nâng đỡ bởi những người biết cảm thông, đến gần để xoa dịu nỗi đau của Người.

Đức Thánh Cha gợi lại dụ ngôn người Samari nhân hậu, trong đó Chúa Giêsu dùng hành động phục vụ của một người thuộc dân tộc và tôn giáo khác để diễn tả tính phổ quát của tình yêu. Được tình yêu Thiên Chúa thúc đẩy, thánh Pedro de Betancur và thánh José de Anchieta đã khởi hành từ vùng đất Canary để loan báo Tin Mừng tại châu Mỹ, mở ra những chân trời truyền giáo mới. Các ngài cũng là những người di cư, lên đường hướng về miền đất chưa biết, mang theo hành trang chính yếu là đức tin, đức cậy và đức mến.

Từ hình ảnh ấy, Đức Thánh Cha mời gọi những người di dân trao tặng kho tàng nhân bản, những ước mơ và nền văn hóa mà họ đã mang đến các đảo Canary, đồng thời mở lòng đón nhận những gì được trao ban cho họ. Sự trao đổi này, theo ngài, phải được sống với tinh thần trách nhiệm, hướng đến tương lai của các thế hệ mai sau, những người cần được trao lại gia sản của một nền văn minh tình thương. Trong nền văn minh ấy, các cuộc di dân có một lời quan trọng để nói, vì có thể trở thành cơ hội gặp gỡ và làm phong phú lẫn nhau giữa các dân tộc.

Đức Thánh Cha cũng nhắc mọi người rằng, theo một nghĩa nào đó, tất cả đều là người di cư, tất cả đều là lữ khách đang tiến về quê hương trên trời. Vì thế, ngài kêu gọi hãy giúp nhau làm cho cuộc vượt biển của đời người trở thành một nơi nhân bản hơn cho mọi người, bằng cách đóng góp những gì trong khả năng của mỗi người. Ngài cảm ơn Chính phủ, các tổ chức và biết bao người nam nữ thiện chí đã làm cho sự trợ giúp nhân đạo cụ thể này trở nên khả thi, trả lại hy vọng và phẩm giá cho nhiều người.

Một điểm đặc biệt trong lời chào của Đức Thánh Cha là tên của trung tâm: Las Raíces, nghĩa là “Những cội rễ”. Ngài nhắc đến Đức Giáo hoàng Phanxicô, vị Tiền nhiệm thân yêu, người rất mong được gặp gỡ những người di dân tại đây, và thường dùng hình ảnh cội rễ để nói đến việc không quên nguồn cội, sống hiệp nhất và tín thác vào Chúa. Đức Thánh Cha cầu chúc hình ảnh cội rễ giúp mọi người được bén rễ vững chắc trong Chúa, để không cơn bão nào có thể tách họ khỏi sự hiện diện của Người, Đấng củng cố và ban sự sống.

Cuộc gặp gỡ tại Las Raíces khép lại bằng phép lành của Đức Thánh Cha và bài hát cuối. Sau đó, ngài thăm một lều và chào một số người di dân. Những cử chỉ đơn sơ ấy diễn tả một sứ điệp mạnh mẽ: người di dân không phải là vấn đề vô danh, nhưng là những khuôn mặt, những lịch sử, những vết thương và những niềm hy vọng cần được lắng nghe.

Từ Las Raíces, nơi mang tên “cội rễ”, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gửi đi một lời mời gọi vừa Tin Mừng vừa nhân bản: hãy để tình yêu không biên giới của Thiên Chúa biến các biên giới của con người thành nơi gặp gỡ, biến những cuộc vượt biển đau thương thành hành trình của hy vọng, và biến sự tiếp đón thành một dấu chỉ cụ thể của nền văn minh tình thương.

*** Nguồn: Vatican News