06. LÒNG TRẮC ẨN – CÙNG CHỊU KHỔ VỚI NGƯỜI KHÁC

Lòng trắc ẩn không phải là sự thương hại. Thương hại hàm ý có khoảng cách, thậm chí có chút thái độ trịch thượng. Tôi thường hành động với sự thương hại. Tôi cho một ít tiền cho người ăn xin trên đường phố Toronto hay New York, nhưng tôi không nhìn vào mắt họ, không ngồi xuống với họ, không nói chuyện với họ. Tôi quá bận rộn để thật sự chú ý đến người đang đưa tay ra với mình. Tiền bạc của tôi thay thế cho sự quan tâm cá nhân và cho tôi một cái cớ để tiếp tục bước đi.

Lòng trắc ẩn có nghĩa là trở nên gần gũi với người đang đau khổ. Nhưng ta chỉ có thể đến gần một người khác khi ta sẵn sàng trở nên dễ bị tổn thương chính mình. Người có lòng trắc ẩn nói: “Tôi là anh của bạn; tôi là chị của bạn; tôi là con người, yếu đuối và phải chết, cũng như bạn. Tôi không bị vấp phạm vì những giọt nước mắt của bạn, cũng không sợ nỗi đau của bạn. Tôi cũng đã từng khóc. Tôi cũng đã từng đau.” Ta chỉ có thể ở cùng người khác khi người ấy thôi không còn là “người khác” nữa mà trở nên giống như ta.

Có lẽ đây chính là lý do chính khiến đôi khi ta thấy dễ dàng biểu lộ sự thương hại hơn là lòng trắc ẩn. Người đau khổ mời gọi ta ý thức nỗi đau của chính mình. Làm sao tôi có thể đáp lại nỗi cô đơn của ai đó nếu tôi không chạm được vào kinh nghiệm cô đơn của chính mình? Làm sao tôi có thể gần gũi với người khuyết tật khi tôi từ chối nhìn nhận những khuyết tật của mình? Làm sao tôi có thể ở với người nghèo khi tôi không muốn thú nhận sự nghèo khó của chính mình?

Khi suy ngẫm về đời mình, tôi nhận ra những khoảnh khắc đem lại sự an ủi và nâng đỡ nhất là những lúc có ai đó nói với tôi: “Tôi không thể xóa đi nỗi đau của bạn, tôi không thể đưa ra giải pháp cho vấn đề của bạn, nhưng tôi có thể hứa rằng tôi sẽ không bỏ bạn một mình và sẽ ở bên bạn lâu nhất và tốt nhất có thể.” Trong đời ta có rất nhiều đau buồn và đớn đau, nhưng thật là một phúc lành biết bao khi ta không phải sống những nỗi đau ấy trong cô độc. Đó chính là món quà của lòng trắc ẩn.

* Henri J. M. Nouwen (Ở đây và bây giờ) – Bản dịch của Nhóm Tủ sách Công Giáo.