CHƯƠNG 9 – SỰ KHỜ DẠI
(TRÍCH DẪN SÁCH: NUÔI DẠY CON CÁI – 14 NGUYÊN TẮC TIN MỪNG)
Nguyên tắc: Sự khờ dại bên trong con cái bạn nguy hiểm hơn nhiều so với sự cám dỗ bên ngoài chúng. Chỉ có ân sủng của Thiên Chúa mới có quyền năng giải cứu những kẻ khờ dại .
Sally đã quyết định khi mới hai tuổi rưỡi rằng con bé sẽ không bao giờ ăn rau trong suốt cuộc đời mình. Billy mới năm tuổi và đã tuyên bố với cha mẹ rằng nó sẽ không ngủ nếu không được ngủ cùng họ. Jared tranh cãi với bố mỗi khi bị sai bảo làm việc gì đó. Cindy sáu tuổi và nghĩ thật ngớ ngẩn khi con bé chưa được trang điểm. Bo thực sự nghĩ rằng tương lai của mình nằm ở các trò chơi điện tử chứ không phải ở việc làm bài tập về nhà. Miley bị ám ảnh bởi việc gửi những tin nhắn ngớ ngẩn cho bạn bè trong giờ học. Jason không nghĩ việc hút cần sa là vấn đề to tát. Sarah nói dối bất cứ khi nào con bé thấy cần thiết. Jennifer đơn giản là bị ám ảnh bởi ngoại hình của mình. Peter nghĩ rằng thể thao là điều quan trọng nhất trong cuộc đời mình. Justin đã bỏ bê trường trung học và phá hỏng cơ hội vào đại học của mình.
Tất cả những đứa trẻ này đều ở các độ tuổi khác nhau và trong các tình huống khác nhau, nhưng cùng một chủ đề chạy xuyên suốt tất cả câu chuyện của chúng. Đó là điều mà cha mẹ chúng va phải mỗi ngày. Đó là điều nguy hiểm nhất đối với chúng. Đó là điều sẽ làm phức tạp cuộc sống của chúng nhiều hơn chúng biết . Đó là điều mang lại sự xung đột lặp đi lặp lại trong mối quan hệ của chúng với cha mẹ. Điều này trước hết không phải là về những gì chúng đã làm. Không, nó là về việc chúng là ai. Chúng bước vào thế giới với điều đó và chúng không có khả năng tự giải thoát khỏi nó, và vì thế chúng cần được giải cứu khỏi nó. Đó là điều đáng buồn và nguy hiểm mà Kinh Thánh gọi là sự khờ dại . Tôi tin chắc chắn rằng nếu bạn không hiểu Kinh Thánh nói gì về sự khờ dại, bạn sẽ không hiểu đầy đủ những gì Thiên Chúa đã kêu gọi bạn thực hiện với tư cách là công cụ của Ngài trong cuộc đời con cái mình.
Tất Cả Là Về Tấm Lòng
Đây là nơi chúng ta cần bắt đầu. Là một bậc cha mẹ, bạn không bao giờ, không bao giờ chỉ đối phó với lời nói và hành động của con cái. Bạn luôn luôn đối phó với thứ kiểm soát lời nói và hành vi của chúng: tấm lòng . Đáng buồn thay, nhiều bậc cha mẹ có đức tin đánh mất cái nhìn về điều này hoặc không biết điều này, nên họ nghĩ rằng công việc của họ là chỉ đạo và kiểm soát hành vi của con cái. Vì vậy, họ dành toàn bộ sự tập trung và năng lượng làm cha mẹ của mình để công bố và thực thi luật pháp . Như tôi đã nói trong cuốn sách này, con cái bạn cần luật pháp và chúng cần những người có thẩm quyền công bố và thực thi nó, nhưng chúng cần nhiều, nhiều hơn thế nữa. Luật pháp có khả năng rất mạnh mẽ để phơi bày tội lỗi sống bên trong con cái bạn, và luật pháp là sự hướng dẫn hoàn hảo của Thiên Chúa cho cuộc sống của con cái bạn, nhưng luật pháp không có khả năng thay đổi chúng . Luật pháp sẽ không khiến chúng muốn làm điều đúng đắn. Luật pháp sẽ không biến chúng thành những người thờ phượng Thiên Chúa khiêm nhường. Luật pháp sẽ không giải phóng chúng khỏi sự kiêu ngạo và tự tôn thờ bản thân. Luật pháp sẽ không làm cho chúng trở nên công chính. Luật pháp là một điều rất tốt, nhưng chưa đủ .
Là một bậc cha mẹ có đức tin, bạn phải mang theo bên mình một nền thần học thực hành về tấm lòng theo cách định hình việc nuôi dạy con cái của bạn. Nền thần học Kinh Thánh về tấm lòng này phải hướng dẫn bạn khi bạn tương tác với hành vi sai trái của con cái . Bạn có thể đang nghĩ: “Paul, tôi hiểu những gì ông nói, nhưng tôi không biết điều đó trông như thế nào khi tôi đối phó với con cái mỗi ngày.” Đây chính xác là nơi mà một câu ngắn gọn trong những chương đầu của sách Châm Ngôn không chỉ có thể cung cấp cho bạn sự thấu hiểu, mà còn có thể biến đổi cách bạn suy nghĩ về những gì Thiên Chúa đã kêu gọi bạn trở thành và thực hiện trong cuộc đời của những đứa trẻ mà Ngài đã giao phó cho bạn chăm sóc . Hãy đọc cẩn thận và lặp đi lặp lại những lời của Châm Ngôn 4:23. Hãy nhớ rằng, những gì bạn sắp đọc là lời khuyên của một người cha khôn ngoan dành cho con trai mình: “Hãy cẩn trọng giữ tấm lòng của con hơn hết, vì các nguồn sự sống do nơi nó mà ra” .
Người cha có ý gì khi nói với con trai mình: “Hãy cẩn trọng giữ tấm lòng của con hơn hết”? Chà, ông ấy đang nói rằng: “Con trai, nếu con chú ý đến bất cứ điều gì, hãy chú ý đến điều này. Hãy tập trung vào điều này. Hãy biến điều này thành ưu tiên. Đừng bị phân tâm và quên điều này” . Điều này là gì? Điều này là tấm lòng. Tại sao một người cha khôn ngoan lại nói: “Con trai, hãy rất, rất cẩn thận để luôn chú ý đến nội dung và tính cách của tấm lòng con”? Tại sao đây lại là một điều quan trọng đến thế để một người cha khôn ngoan truyền đạt cho con trai mình? Tại sao nó lại là một điều quan trọng đến thế để con trai ông nghe? . Trước khi trả lời các câu hỏi tôi đã đề xuất, tôi muốn đưa ra một quan sát khá buồn. Có hàng ngàn và hàng ngàn bậc cha mẹ có đức tin không bao giờ nghĩ đến việc nói điều này với một trong những đứa con của mình. Có hàng ngàn và hàng ngàn bậc cha mẹ có đức tin chưa bao giờ có một cuộc trò chuyện tập trung vào tấm lòng với một trong những đứa con của mình. Vậy tại sao trong cuộc trò chuyện khôn ngoan mà người cha này đang có với con trai mình, đây lại là điều chính yếu mà ông muốn nói?
Câu trả lời cho câu hỏi được đặt ra trong nửa đầu của Châm Ngôn 4:23 được trả lời bởi nửa sau của cùng câu đó. “Con trai, hãy chú ý cẩn thận đến tấm lòng của con.” Tại sao? Vì “các nguồn sự sống do nơi nó mà ra”. Điều đó nghĩa là gì? . Nó có nghĩa là cuộc sống của con cái bạn được kiểm soát bởi tấm lòng của chúng. Điều này có nghĩa là lời nói và hành vi của con cái bạn tuôn chảy từ bất cứ điều gì có trong tấm lòng chúng. Đây là một định nghĩa Kinh Thánh về tấm lòng: tấm lòng là cốt lõi nguyên nhân của con người con bạn (the causal core of your child’s personhood). Chính tấm lòng khiến con cái bạn làm và nói những gì chúng làm và nói. Giống như chúng ta, con cái chúng ta sống từ tấm lòng của chúng. Giống như chúng ta, lời nói và hành vi của chúng được định hình bởi những gì bên trong chúng hơn là những gì bên ngoài chúng. Điều này có nghĩa là bất cứ điều gì cai trị tấm lòng chúng sẽ kiểm soát lời nói và hành động của chúng .
Điều này có nghĩa là tất cả các vấn đề về lời nói của con cái bạn trước hết là vấn đề về tấm lòng. Những điều xấu xa chúng nói với nhau bắt đầu bằng sự thù hằn, giận dữ, cay đắng, ích kỷ, ghen tuông, thiếu tử tế, thiếu kiên nhẫn, hoặc thiếu tình yêu thương trong tấm lòng chúng . Sự không vâng lời mà bạn phải đối phó không phải trước hết là vấn đề hành vi; nó là vấn đề tấm lòng. Con cái bạn không vâng lời vì sự kiêu ngạo, nổi loạn, tự chủ, tự mãn và khao khát tự cai trị đang kiểm soát tấm lòng chúng. Không đủ khi chỉ nói “không” hoặc “Bởi vì con đã làm điều này, đây là những gì con sẽ nhận lãnh” .
Nếu việc nuôi dạy con cái phải bao gồm và tập trung vào tấm lòng, thì đây là hai điều mà bạn phải luôn ghi nhớ. Thứ nhất, bạn phải nhắc nhở bản thân lặp đi lặp lại, để trong áp lực của các nhiệm vụ làm cha mẹ, bạn không quên rằng tất cả các vấn đề hành vi của con cái bạn đều là vấn đề về tấm lòng . Đúng, điều đó là sự thật; chính tấm lòng là vấn đề (cả của con cái bạn và của bạn). Điều thứ hai bạn phải nhắc nhở bản thân nhớ là sự thay đổi bền vững trong hành vi của con cái (điều mà tất cả các bậc cha mẹ đều khao khát) sẽ luôn đi qua con đường của tấm lòng. Nếu tấm lòng của con bạn không thay đổi, hành vi của nó sẽ không thay đổi được bao lâu . Điều này có nghĩa là mọi khoảnh khắc kỷ luật và sửa trị đều phải đi kèm với sự hướng dẫn. Và loại hướng dẫn nào? Khi bạn đang kỷ luật con mình, bạn đang được ban cho một cơ hội do Thiên Chúa ban tặng để nói về tấm lòng của nó. Vì sự thật là hành vi của nó tiết lộ tình trạng thực sự của tấm lòng nó, nên hành vi sai trái của nó cung cấp cho bạn một bức tranh về những gì đang kiểm soát tấm lòng nó, và bạn đã được Đấng Cứu Thế đầy ân sủng ban cho một cơ hội để giúp đứa trẻ thấy những gì trong tấm lòng mình. Mỗi lần bạn làm điều này, bạn là một phần của những gì Thiên Chúa đang tìm cách thực hiện trong cuộc đời con bạn, và bạn đang trao cho Thánh Linh của Thiên Chúa một cơ hội để truyền đạt sự hiểu biết về bản thân cho con bạn, bao gồm ý thức về sự sai trái, sự cáo trách cá nhân và mong muốn thay đổi. Trong những khoảnh khắc này, hãy đặt câu hỏi, kể chuyện, đưa ra ví dụ minh họa – bất cứ điều gì bạn có thể làm để khiến đứa trẻ bước ra khỏi chính mình, thôi bảo vệ bản thân, và nhìn vào cũng như xem xét tấm lòng mình.
Những khoảnh khắc này không hẳn là những khoảnh khắc “pháp lý”, nơi nhấn mạnh vào các quy tắc và hình phạt sắp tới vì vi phạm quy tắc, mà là về cách một Thiên Chúa tình yêu đang sử dụng tất cả những điều đó để giúp con cái chúng ta nhìn thấy chính mình, thừa nhận những gì chúng thấy và vươn tới sự giúp đỡ của Thiên Chúa. Điều này có nghĩa là những khoảnh khắc “luật pháp” này thực chất là những khoảnh khắc “ân sủng”, và khi bạn hiểu được điều đó, nó sẽ biến đổi những gì bạn làm khi đối phó với con cái. Bạn không đe dọa chúng: “Con chỉ không muốn nghĩ đến việc mẹ sẽ làm gì nếu mẹ phải can thiệp vào một cuộc đánh nhau nữa hôm nay đâu!”. Bạn không thao túng con cái: “Nếu con ngoan với các em gái cả tuần tới, bố sẽ mua cho con mô hình Star Wars mà con đã đòi.” Bạn không cố làm cho con cái cảm thấy tội lỗi: “Mẹ nhớ khi cuộc sống của chúng ta còn đơn giản. Bây giờ mọi thứ trở nên phức tạp bởi cách cư xử của các con” . Đe dọa, thao túng và gây cảm giác tội lỗi là những công cụ mà cha mẹ sử dụng để tạo ra sự thay đổi ở con cái mà không cần phải đối phó với tấm lòng.
Đây là nơi Tin Mừng của Chúa Giê-su Kitô mà chúng ta nói rằng mình tin là hữu ích cho việc nuôi dạy con cái của chúng ta. Hãy lắng nghe lời hứa vàng son rực rỡ về công việc của Đấng Cứu Thế vẫn chưa đến: “Ta sẽ ban cho các ngươi một trái tim mới, và đặt một thần mới trong các ngươi. Ta sẽ cất trái tim bằng đá khỏi thịt các ngươi, và ban cho các ngươi trái tim bằng thịt” (Ê-zê-ki-en 36:26) . Chúa Giê-su đã đến để ban cho chúng ta và con cái chúng ta một điều mà tất cả chúng ta đều khao khát cần – một tấm lòng mới. Điều này có nghĩa là trọng tâm của cuộc đời, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giê-su không phải trước hết là hành vi mới, mà là một tấm lòng được đổi mới, bởi vì nếu tấm lòng của chúng ta không được đổi mới, hành vi của chúng ta sẽ không bao giờ thay đổi .
Bây giờ, “trái tim mới” có nghĩa là gì? Nó không có nghĩa là một tấm lòng hoàn hảo. Hãy chú ý đến hình ảnh ngôn từ về sự khác biệt giữa đá và thịt . Như tôi đã viết trước đó, nếu tôi có một hòn đá trong tay và bóp nó với tất cả sức lực của mình, bạn nghĩ điều gì sẽ xảy ra? Chà, câu trả lời hợp lý duy nhất là, không có gì. Hòn đá đó cứng, và vì nó cứng, nó kháng cự lại sự thay đổi . Thịt thì mềm, và vì nó mềm, nó dễ uốn nắn hoặc có khả năng thay đổi. Chúa Giê-su đã đến để tấm lòng của chúng ta trở nên mới và đang đổi mới . Ngài đến để tấm lòng chúng ta sẽ thay đổi và đang thay đổi. Đây là điều Ngài muốn cho con cái chúng ta. Đó là lý do tại sao Ngài sẽ phơi bày tấm lòng của con cái chúng ta cho chúng ta thấy, để chúng ta có thể là công cụ cho công việc thay đổi của Ngài. Tại sao lời tiên tri này về Chúa Giê-su lại có trong Cựu Ước? Nó ở đó để nhắc nhở chúng ta rằng sự thay đổi tấm lòng bền vững là không thể nếu thiếu ân sủng giải cứu, tha thứ, biến đổi và giải phóng của Ngài . Không có ân sủng này, con cái chúng ta bị nguyền rủa phải sống với những tấm lòng chai đá mà chúng được sinh ra cùng, và chúng ta bị buộc phải làm cha mẹ mà không có bất kỳ hy vọng thực sự nào về sự thay đổi bền vững.
Nhưng Thiên Chúa đã không để chúng ta thiếu sự giúp đỡ của ân sủng Ngài . Ngài đã sai Con Ngài đến để chúng ta có thể thực sự trở thành công cụ của sự thay đổi tấm lòng thực sự và bền vững nơi con cái mình. Một khi bạn hiểu điều này, bạn cũng bắt đầu hiểu rằng mọi khoảnh khắc kỷ luật và sửa trị đồng thời là một cơ hội do Thiên Chúa ban tặng để giải quyết các vấn đề của tấm lòng với con cái chúng ta. Con cái bạn cần thẩm quyền của bạn, nhưng chúng cũng cần ân sủng của sự thấu hiểu (insight), bởi vì ân sủng của sự thấu hiểu là cánh cửa dẫn đến ân sủng của sự xưng tội, vốn là cánh cửa dẫn đến ân sủng của đời sống mới .
Một quan sát khác mà tôi muốn đưa ra là việc hiểu những gì Kinh Thánh nói về tấm lòng sẽ phơi bày sự yếu kém và bất cập cố hữu của cái mà tôi gọi là nuôi dạy con cái kiểu tu viện (monastic parenting). Hãy cùng tôi suy nghĩ một chút về thần học dẫn đến việc xây dựng các tu viện thời trung cổ . Tư duy là có một thế giới xấu xa ngoài kia, và cách để thoát khỏi cái xấu đó là tạo ra một cộng đồng sống bên trong một bức tường lớn ngăn cách bạn với cái xấu của thế giới xung quanh. Vấn đề là theo những cách nhỏ và lớn, các tu viện được xây dựng đã phải vật lộn với tất cả những điều tương tự mà họ đang cố gắng trốn thoát . Sai lầm lớn mà các tu viện mắc phải là gì? Tôi có thể nói cho bạn biết; họ đã để con người vào trong đó! Và con người mang theo bên mình tất cả những điều xấu xa trong chính tấm lòng họ. Bạn thấy đấy, văn hóa không phải là vấn đề, con người mới là vấn đề . Chính con người làm cho một nền văn hóa trở nên sai trái về mặt đạo đức và nguy hiểm về mặt đạo đức.
Tuy nhiên, nhiều bậc cha mẹ có đức tin nghĩ rằng điều chính họ cần làm để tạo ra những đứa trẻ như ý muốn của Thiên Chúa là bảo vệ con cái họ khỏi những điều xấu xa của nền văn hóa xung quanh. Con cái bạn có nên được tiếp xúc với tất cả những gì nền văn hóa của chúng ta cung cấp không? Câu trả lời là hiển nhiên: “Chắc chắn là không!” Chúng có liên tục cần sự bảo vệ khôn ngoan của bạn không? Một lần nữa, câu trả lời là hiển nhiên: “Mọi lúc!” Nhưng Thiên Chúa đã không kêu gọi chúng ta dựng lên một tu viện gia đình nhỏ bé . Xin vui lòng đọc kỹ những gì tôi sắp viết tiếp theo. Nuôi dạy con cái kiểu tu viện sẽ không giải cứu con cái bạn khỏi nguy hiểm đạo đức. Những gì Kinh Thánh nói về tấm lòng, điều mà chúng ta đã xem xét, cho bạn biết lý do tại sao . Kinh Thánh nói với chúng ta lặp đi lặp lại rằng mối nguy hiểm lớn nhất đối với chúng ta và con cái chúng ta sống bên trong chúng ta chứ không phải bên ngoài chúng ta. Chính tội lỗi, sự gian ác và sự vi phạm của tấm lòng chúng ta và tấm lòng con cái chúng ta là mối nguy hiểm đạo đức lớn nhất đối với chúng ta. Đó là lý do tại sao tất cả chúng ta đều cần ân sủng của một tấm lòng mới, và đó là lý do tại sao việc nuôi dạy con cái kiểu bảo bọc (tu viện) là không đủ . Bạn sẽ không bao giờ xây dựng được những bức tường bảo vệ để che chở con cái bạn khỏi mối nguy hiểm cư trú trong chính tấm lòng của chúng. Vì vậy hãy bảo vệ con cái bạn; bạn phải làm thế vì bạn đang sống trong một thế giới sa ngã. Nhưng hãy biết rằng làm điều này chỉ là một phần nhỏ của công việc tấm lòng lớn hơn mà Thiên Chúa đã kêu gọi bạn .
Nếu Tấm Lòng Là Vấn Đề, Thì Vấn Đề Của Tấm Lòng Là Gì?
Kinh Thánh rất rõ ràng về sự rối loạn chức năng trong tấm lòng của mỗi đứa trẻ, và việc hiểu những gì Kinh Thánh nói sẽ thay đổi cách bạn nghĩ về việc nuôi dạy những đứa trẻ mà Thiên Chúa đã giao phó cho bạn chăm sóc. Để hiểu điều gì sai bên trong tấm lòng con cái bạn, chúng ta lại nhìn vào Châm Ngôn: “Sự ngu dại [folly/foolishness] vốn buộc vào lòng con trẻ; song roi sửa phạt sẽ làm cho nó lìa xa” (Châm Ngôn 22:15). Sự khờ dại (foolishness) là những gì bạn phải đối phó với tư cách là cha mẹ mỗi ngày dù bạn có biết hay không . Sự khờ dại là thứ khiến con bạn nghĩ rằng nó biết rõ hơn bạn. Sự khờ dại là thứ khiến con bé nổi loạn chống lại thẩm quyền của bạn. Sự khờ dại là thứ khiến anh chị em liên tục đánh nhau . Sự khờ dại là thứ khiến một thiếu niên nghĩ rằng cách của thế gian tốt hơn cách của Thiên Chúa. Sự khờ dại là thứ khiến một đứa trẻ nghĩ rằng tốt hơn là trốn việc hơn là làm việc một cách trung tín . Sự khờ dại là thứ khiến một đứa trẻ nghĩ rằng vật chất quan trọng hơn tâm linh. Chính sự khờ dại làm cho công việc làm cha mẹ của bạn vừa thiết yếu vừa khó khăn .
Thay vì là thiếu tử tế, thực tế là đúng đắn theo Kinh Thánh khi nhìn vào con cái bạn và hiểu rằng bạn đang nuôi dạy những kẻ khờ dại (fools). Điều quan trọng là phải hiểu rằng sự khờ dại này là một trong những mối nguy hiểm chính mà con cái bạn phải đối mặt . Và sự khờ dại là một mối nguy hiểm mà chúng không thể trốn thoát, bởi vì nó cư trú trong tấm lòng chúng. Những kẻ khờ dại cần sự giúp đỡ. Những kẻ khờ dại cần sự giải cứu. Những kẻ khờ dại cần hiểu mối nguy hiểm mà chúng gây ra cho chính mình. Những kẻ khờ dại cần thay đổi .
Có thể ngay lúc này bạn đang tự hỏi: “Dù sao thì sự khờ dại là gì?” Kẻ khờ dại có thế giới đảo lộn và lộn ngược . Kẻ khờ dại nhìn vào điều khờ dại và thấy nó là khôn ngoan. Kẻ khờ dại nhìn vào điều tốt và thấy nó là xấu . Kẻ khờ dại nhìn vào điều sai và thấy nó là đúng. Kẻ khờ dại ghét bị người khác cai trị. Kẻ khờ dại ghét phải ở trong các ranh giới. Kẻ khờ dại muốn làm theo ý mình . Kẻ khờ dại coi người khác là vật cản đường. Kẻ khờ dại không nghĩ rằng mình cần phải học hỏi. Kẻ khờ dại nghĩ rằng mình luôn đúng. Kẻ khờ dại sống cho những gì đang phai tàn thay vì những gì là vĩnh cửu . Kẻ khờ dại đặt mình vào trung tâm của mọi việc và biến mọi thứ thành câu chuyện về mình. Kẻ khờ dại đòi hỏi được phục vụ và ghét phải phục vụ. Kẻ khờ dại tranh luận với người khôn ngoan và lắng nghe những kẻ khờ dại khác. Kẻ khờ dại sai hoàn toàn, nhưng lại tin chắc rằng mình luôn đúng. Kẻ khờ dại bước đi trên con đường nguy hiểm và hủy diệt, nhưng lại nghĩ rằng mình đang có cuộc sống tốt đẹp. Những lời của Châm Ngôn thật bi thảm. Chúng nên làm tan nát trái tim bạn. Con bạn có tấm lòng của một kẻ khờ dại và vì thế, nó là một mối nguy hiểm cho chính mình và khao khát cần đến vòng tay giải cứu của Thiên Chúa thông qua sự chăm sóc nuôi dạy của bạn.
Nhưng bạn không thể thực sự hiểu nguồn gốc hay sự nguy hiểm của sự khờ dại trong tấm lòng của mỗi đứa trẻ nếu không có những lời của Thánh Vịnh 53:
Kẻ ngu dại nói trong lòng rằng: “Chẳng có Đức Chúa Trời.” Chúng đều bại hoại, phạm tội ác gớm ghiếc; Chẳng có ai làm điều lành. Đức Chúa Trời từ trên trời ngó xuống con cái loài người, Đặng xem thử có ai thông sáng, Tìm kiếm Đức Chúa Trời chăng. Chúng nó thay thảy đều thối lui, Cùng nhau trở nên ô uế; Chẳng có ai làm điều lành,
Dẫu một người cũng không. (Thánh vịnh 53:1-3) .
Tâm điểm của sự khờ dại trong tấm lòng của mỗi đứa trẻ là vấn đề thần học sâu sắc. Hầu hết các bậc cha mẹ có đức tin đều thất bại trong việc hiểu điều này. Những cuộc đấu tranh về thức ăn, giấc ngủ, bài tập về nhà, xung đột anh chị em, sở hữu, tủ quần áo và hẹn hò là những cuộc đấu tranh về thần học . Bạn thấy đấy, ở trung tâm sự khờ dại của những đứa trẻ mà bạn được kêu gọi nuôi dạy là sự chối bỏ Thiên Chúa. Tôi không nghĩ đoạn văn đó đang nói về chủ nghĩa vô thần triết học chính thức (mặc dù nó sẽ bao gồm điều đó) . Ở cấp độ đời thường, điều đoạn văn này đang nói đến là xu hướng của con cái chúng ta sống như thể Thiên Chúa không tồn tại. Sự chối bỏ Thiên Chúa này là sống mà không có ý thức về nhu cầu đối với thẩm quyền, sự khôn ngoan, quyền năng và ân sủng của Ngài . Đó là việc đặt bản thân mình vào trung tâm. Đó là xu hướng của con cái chúng ta biến hạnh phúc của mình thành điều quan trọng nhất trong vũ trụ. Đó là chối bỏ quyền cai trị của Thiên Chúa và sự khôn ngoan trong các quy tắc của Ngài . Và khi tôi chối bỏ Thiên Chúa theo cách này, tôi sẽ không coi trọng các thẩm quyền mà Ngài đã đặt trong cuộc đời tôi và tôi sẽ không muốn phục tùng các ranh giới mà Thiên Chúa và các thẩm quyền đó đặt ra xung quanh tôi. Vì vậy, tôi sẽ bị thu hút bởi những điều sai trái và làm những điều tôi không nên làm . Vì sự khờ dại này nằm trong tấm lòng của mỗi đứa trẻ, nên tác giả Thánh Vịnh nói: “Chẳng có ai làm điều lành, dẫu một người cũng không” (c. 3). Điều quan trọng cần nhớ là bạn có thể nói rằng bạn tin vào Thiên Chúa, nhưng thực tế lại chối bỏ sự tồn tại của Ngài trong cách bạn sống mỗi ngày .
Các bậc làm cha mẹ ơi, đây là điều các bạn phải hiểu. Đối với con cái bạn, việc chối bỏ sự tồn tại của Thiên Chúa là tự nhiên hơn việc khiêm nhường công nhận sự tồn tại đó và phục tùng những đòi hỏi thánh khiết của Ngài trên cuộc đời chúng. Đối với con cái bạn, việc hạnh phúc khi tự thiết lập mình làm Chúa là tự nhiên hơn việc sẵn lòng và vui vẻ phục tùng Đấng là Thiên Chúa . Thảo nào chúng chống lại thẩm quyền của bạn. Thảo nào chúng tranh cãi với bạn mặc dù bạn rõ ràng biết nhiều hơn và tốt hơn. Thảo nào chúng liên tục xung đột với nhau. Thảo nào chúng cho mình có quyền, đòi hỏi, dễ chán nản và thường vô ơn . Thảo nào bạn kiệt sức vào cuối ngày. Thảo nào bạn nản lòng với quá trình này. Tội lỗi biến tất cả con cái chúng ta thành những kẻ khờ dại (cả chúng ta nữa) và vì thế, nó khiến chúng sống như thể Thiên Chúa không tồn tại, và vì chúng làm vậy, chúng sẽ bị thu hút bởi những điều sai trái và chống cự khi bạn yêu cầu chúng làm điều đúng đắn . Đó là một phương trình đơn giản nhưng đáng buồn. Nếu bạn không phục tùng đường lối của Thiên Chúa, bạn sẽ muốn đi theo con đường của riêng mình. Điều này xác định cuộc đấu tranh của con cái chúng ta và bản mô tả công việc hàng ngày của những người nuôi dạy chúng .
Vậy Làm Thế Nào Để Bạn Nuôi Dạy Một Kẻ Khờ Dại?
Ngay lập tức bạn phải nhận ra rằng những gì chúng ta đang xem xét lúc này phơi bày sự không thỏa đáng cơ bản của việc giảm thiểu việc nuôi dạy con cái có đức tin xuống còn các quy tắc và quy định được công bố rõ ràng và thực thi một cách trung thành. Các quy tắc là sự bảo vệ tuyệt vời cho con bạn, nhưng không quy tắc nào có quyền năng giải cứu con bạn khỏi sự khờ dại của nó. Đây là nghịch lý thuộc linh mà mọi cha mẹ có đức tin cần hiểu: Hy vọng duy nhất cho một kẻ khờ dại là Thiên Chúa mà mọi kẻ khờ dại theo một cách nào đó đều chối bỏ . Hy vọng duy nhất cho một kẻ khờ dại là ân sủng tuyệt vời, giải cứu, tha thứ, biến đổi và giải phóng của Thiên Chúa. Điều này có nghĩa là với tư cách là cha mẹ, chúng ta được kêu gọi làm đại diện không chỉ cho thẩm quyền thánh khiết của Thiên Chúa, mà còn cho ân sủng cứu chuộc của Ngài .
Đây là điểm mấu chốt. Tất cả chúng ta đều có xu hướng giỏi thực thi luật pháp hơn là mở rộng ân sủng. Việc trở thành những người mở rộng hữu hình của ân sủng vô hình của Thiên Chúa trong cuộc đời con cái chúng ta trông như thế nào? Tôi muốn trả lời câu hỏi bằng bốn từ sau đây . Bạn nên mang theo bốn từ này bên mình mỗi ngày khi thực hiện công việc làm cha mẹ, bởi vì bốn từ này đại diện cho sự giải cứu và cứu rỗi của một kẻ khờ dại.
1. Vinh Quang (Glory)
Giải pháp duy nhất cho sự nghiện ngập vinh quang bản thân của con bạn là giới thiệu cho nó một vinh quang lớn hơn. Con người được tạo ra để sống trong sự kính sợ định hình cuộc sống đối với sự tồn tại và vinh quang của Thiên Chúa, và khi chúng ta không làm vậy, chúng ta không sống theo cách chúng ta được thiết kế để sống. Công việc của chúng ta với tư cách là cha mẹ là mở mắt con cái mình trước vinh quang tuyệt đẹp của Thiên Chúa . Công việc của chúng ta là giúp con cái mình bị choáng ngợp bởi vinh quang của Thiên Chúa đến mức chúng tìm thấy niềm vui trong việc phục tùng sự cai trị của Ngài.
Bây giờ, Thiên Chúa đã giúp chúng ta bằng cách tạo ra một thế giới bày tỏ vinh quang của Ngài ở mọi nơi bạn nhìn thấy. Thiên Chúa cố ý thiết kế thế giới của Ngài để bày tỏ chính Ngài, bởi vì Ngài biết chúng ta dễ bị mù lòa trước sự tồn tại của Ngài như thế nào . Do đó, không có gì là không tự nhiên khi nói về Thiên Chúa mọi lúc, bởi vì Ngài ở khắp mọi nơi để được nhìn thấy. Làm sao bạn có thể luộc một quả trứng, nhìn mặt trời mọc, nghe tiếng mưa rơi, lắng nghe tiếng chim hót, nghe tiếng xèo xèo của miếng bít tết, xem tuyết rơi mùa đông, ngắm lá chuyển màu, đứng trên bãi biển và nhìn ra đại dương dường như vô tận, lắng nghe danh mục khổng lồ các giọng nói khác nhau của con người, mà không nói với con cái về vinh quang của Thiên Chúa? . Mỗi ngày Thiên Chúa sẽ ban cho bạn những cơ hội suy tư, những khoảnh khắc để giúp con cái bạn nhìn thấy điều duy nhất chúng khao khát cần phải thấy. Câu hỏi là, bạn có đang nắm bắt những khoảnh khắc vinh quang này với sứ mệnh giải cứu con cái khỏi sự khờ dại của chúng không? .
2. Sự Khôn Ngoan (Wisdom)
Khá rõ ràng là điều một kẻ khờ dại cần là sự khôn ngoan. Là cha mẹ của một kẻ khờ dại, bạn cần tìm kiếm những khoảnh khắc khôn ngoan . Thiên Chúa sẽ ban cho bạn cơ hội mỗi ngày để chỉ ra sự khôn ngoan của Thiên Chúa thực sự đẹp đẽ, bảo vệ, thiết thực, hữu ích và tốt lành như thế nào. Hãy nghĩ về điều đó. Ai lại không muốn sống trong một thế giới nơi mọi người đều tử tế, yêu thương, khiêm nhường, kiên nhẫn, ban cho và phục vụ? . Ai lại không muốn sống trong một thế giới nơi không ai trộm cắp bất cứ thứ gì, nơi không ai lấy vợ của người khác, nơi không có bạo lực hay giết chóc, nơi không ai ghen tuông hay bị ăn mòn bởi sự đố kỵ, nơi các chính phủ không tham nhũng, và nơi mọi người luôn trung thực? . Tôi vừa mô tả thế giới mà Thiên Chúa trong sự khôn ngoan của Ngài muốn cho chúng ta.
Điều quan trọng là phải hiểu rằng vì con cái bạn không bước vào thế giới với sự khao khát sự khôn ngoan của Thiên Chúa, nên với tư cách là cha mẹ, bạn phải cam kết trở thành một người bán hàng cho nó. Bạn phải cam kết bán hàng ngày cho con cái những gì chúng không tìm kiếm, và bạn làm điều đó bằng cách cho con cái thấy nó đẹp đẽ như thế nào. Vì vậy, đừng nổi giận khi bạn phải kỷ luật con cái . Một Thiên Chúa đầy ân sủng đang ban cho bạn cơ hội để trở thành một phần trong sự giải cứu của Ngài dành cho chúng. Hãy kiên nhẫn nắm bắt những khoảnh khắc đó, không chỉ bằng cách thực thi các quy tắc, mà bằng cách nói về con đường khôn ngoan của Thiên Chúa tuyệt vời như thế nào .
3. Câu Chuyện (Story)
Khi bạn đang làm điều này, hãy kể câu chuyện về con người và công việc của Chúa Giê-su cho con cái bạn nghe đi nghe lại nhiều lần. Hãy kể cho chúng nghe Thiên Chúa có thể đã lên án tất cả chúng ta vì sự khờ dại của chúng ta và kết quả của nó như thế nào, nhưng thay vào đó, Ngài đã sai Con Ngài đến để thay vì bị lên án, chúng ta được tha thứ và giải cứu khỏi chính mình . Bạn đơn giản là không thể kể câu chuyện này cho con cái nghe cho đủ. Hãy nói về cách Thiên Chúa thực thi quyền năng của Ngài để kiểm soát lịch sử sao cho đúng vào thời điểm thích hợp, Chúa Giê-su sẽ đến và mở rộng tình yêu hy sinh của Ngài cho những kẻ khờ dại thậm chí không nhận ra sự tồn tại của Ngài . Hãy nói với chúng về việc Sự Khôn Ngoan đã đến để giải cứu những kẻ khờ dại như thế nào để những kẻ khờ dại trở nên khôn ngoan. Hãy bắt đầu kể câu chuyện này khi chúng còn chập chững biết đi và đừng ngừng kể câu chuyện này cho đến khi những đứa con trưởng thành trẻ tuổi của bạn rời khỏi nhà .
4. Sự Chào Đón (Welcome)
Cuối cùng, hãy nói về việc Thiên Chúa ngay tại đây, ngay lúc này, mở rộng sự chào đón để chúng xưng nhận sự khờ dại của mình, tìm kiếm sự tha thứ của Ngài và nhận sự giúp đỡ đời đời của Ngài. Hãy nói với chúng về việc Chúa Giê-su đã sống một cuộc đời hoàn toàn công chính như thế nào để những người không công chính có thể được chào đón vào vòng tay của một Thiên Chúa hoàn toàn thánh khiết. Và hãy nói với chúng rằng khi Ngài mở rộng ân sủng tha thứ của Ngài cho chúng, Ngài sẽ không bao giờ quay lưng lại với chúng nữa, bất kể chúng có khờ dại đến đâu . Đừng la mắng con cái; hãy dẫn chúng đến sự xưng tội. Hãy là một đại diện hữu hình cho sự chào đón kiên nhẫn và tha thứ mà Thiên Chúa dành cho tất cả những ai đến với Ngài.
Nuôi dạy con cái là về việc nuôi dạy tấm lòng, và nuôi dạy tấm lòng có nghĩa là nhận ra và đối phó với sự khờ dại nằm trong tấm lòng của tất cả con cái chúng ta. Điều này khiến chúng ta đối mặt với thực tế một lần nữa rằng con cái chúng ta không chỉ cần luật pháp của Thiên Chúa; chúng cũng được sinh ra với nhu cầu sâu sắc, thường trực đối với ân sủng của Ngài, và chúng ta được kêu gọi trở thành công cụ của ân sủng đó trong tấm lòng và cuộc đời của con cái mình .
Cần phải nói thêm một điều nữa. Nếu bạn muốn trở thành công cụ của Thiên Chúa để giải cứu tấm lòng và thay đổi tấm lòng trong cuộc đời con cái, bạn phải khiêm nhường sẵn sàng bắt đầu với chính tấm lòng của mình. Sự thật là tấm lòng của bạn sẽ khiến bạn cản trở những gì Thiên Chúa đang làm thay vì là một phần sẵn lòng của nó. Giả sử bây giờ là 10:30 tối và những đứa trẻ bạn đã cho đi ngủ lúc 9:00 tối giờ đang đánh nhau trên giường. Bạn bắt đầu đi xuống hành lang với những bước chân nặng nề trên sàn nhà . Bạn có lẽ không nói: “Cảm ơn Chúa vì cơ hội tuyệt vời này để giải cứu con cái con khỏi sự khờ dại quá nguy hiểm đối với chúng. Con yêu ân sủng của Ngài.” Bạn có lẽ đang nói: “Chúng chết chắc rồi!” Và bạn sắp bước vào phòng chúng và trong cơn giận dữ làm và nói những điều bạn không nên làm hoặc nói . Bây giờ hãy cùng tôi suy nghĩ: Tại sao bạn tức giận? Tôi xin đề xuất với bạn rằng bạn không tức giận vì con cái bạn đã phá vỡ luật của Thiên Chúa, bởi vì đó sẽ là cơn giận của sự khôn ngoan, sửa trị và ân sủng. Bạn tức giận vì con cái bạn đã phá vỡ luật của bạn, và trong hệ thống luật pháp của bạn, sẽ không có việc nuôi dạy con cái sau 10:00 tối .
Bây giờ, tôi sắp làm tổn thương cảm xúc của bạn. Khi chúng ta nổi điên và xỉa xói con cái, chúng ta đang phản ứng như một kẻ khờ dại. Một kẻ khờ dại biến những khoảnh khắc mục vụ thành những khoảnh khắc giận dữ. Một kẻ khờ dại cá nhân hóa những gì không mang tính cá nhân . Một kẻ khờ dại đối kháng trong những khoảnh khắc này qua các phản ứng của mình. Và một kẻ khờ dại bằng lòng với những giải pháp nhanh chóng không đi vào trọng tâm của vấn đề. Đáng buồn thay, tôi đã là kẻ khờ dại đó nhiều lần với con cái mình . Bạn thấy đấy, để giải quyết sự khờ dại trong tấm lòng của tất cả con cái chúng ta bắt đầu bằng việc chúng ta xưng nhận rằng chúng ta cũng là những kẻ khờ dại. Không chỉ con cái chúng ta cần sự giải cứu. Không chỉ con cái chúng ta quên Thiên Chúa và làm những điều khờ dại. Không chỉ con cái chúng ta muốn làm theo ý mình . Không chỉ con cái chúng ta biến mọi thứ thành câu chuyện về chúng. Chúng ta cũng làm tất cả những điều này và bởi vì chúng ta làm vậy, nhu cầu hàng ngày của chúng ta về sự giải cứu và tha thứ của Thiên Chúa cũng lớn như của con cái chúng ta vậy .
Sự mầu nhiệm trong cách Thiên Chúa làm việc là Ngài sai những kẻ khờ dại đi giải cứu những kẻ khờ dại và bởi vì Ngài làm vậy, cần có ân sủng để trở thành một công cụ trong chương trình nghị sự ân sủng giải cứu của Thiên Chúa. Hỡi các bậc cha mẹ, các bạn càng sẵn sàng và sẵn lòng xưng nhận sự khờ dại khiến các bạn cần đến ân sủng của Thiên Chúa bao nhiêu, thì các bạn càng sẵn lòng và sẵn sàng mở rộng ân sủng đó đến những tấm lòng khờ dại của những đứa trẻ mà Ngài đã giao phó cho các bạn chăm sóc bấy nhiêu . Nhưng hãy nhớ: nhờ những gì Chúa Giê-su đã làm cho chúng ta, ân sủng đó đã sẵn sàng để nhận lấy ngay tại đây, ngay lúc này.
– Tác giả: Paul Tripp || Bản dịch Việt ngữ của Nhóm tủ sách dịch Công Giáo.
