CHƯƠNG 12 – QUYỀN KIỂM SOÁT
(TRÍCH DẪN SÁCH: NUÔI DẠY CON CÁI – 14 NGUYÊN TẮC TIN MỪNG)
—
Nguyên tắc: Mục tiêu của việc nuôi dạy con cái không phải là kiểm soát hành vi, mà là sự biến đổi của trái tim và cuộc đời.
Mỗi năm vào tháng Chín, một chuyện buồn lại xảy ra. Hàng ngàn sinh viên được cho là Kitô hữu rời gia đình để đến các trường đại học nội trú và bắt đầu quá trình từ bỏ đức tin.
Sharon đã nghĩ ra một hệ thống phần thưởng cho hành vi tốt. Mỗi khi các con của cô có một ngày ngoan ngoãn, cô bỏ một đồng xu vào chiếc lọ thủy tinh đặt ở chỗ dễ thấy trong bếp. Khi chiếc lọ đầy, cả nhà sẽ được đi ăn tối tại McDonald’s, món ăn yêu thích của bọn trẻ.
Các con trai của Jim ở chung một phòng ngủ lớn trong ngôi nhà ngoại ô của họ, nhưng chúng dường như không thể hòa thuận với nhau. Jim đã giải quyết vấn đề bằng cách vay 100.000 đô la để xây thêm một phần mở rộng cho ngôi nhà, để các con trai đang tuổi thiếu niên của anh mỗi người có một phòng riêng.
Becky đã tạo ra khái niệm “Bữa Tối Thứ Bảy Im Lặng” để ít nhất một ngày trong tuần, cô có thể thưởng thức bữa tối với chồng và bốn cậu con trai mà không bị rơi vào cảnh hỗn loạn ồn ào. Bây giờ, các chàng trai rất sợ bữa tối thứ Bảy vì chúng phải ăn trong sự im lặng tuyệt đối.
Fran và Joe đã định giá tiền tệ cho mỗi công việc nhà mà họ muốn con mình làm. Trên iPad, Fran đã tạo một biểu đồ theo dõi các công việc mà mỗi đứa trẻ đã hoàn thành và số tiền mỗi đứa tích lũy được từ đó.
Bill đã tạo ra một nơi yên tĩnh trong nhà, nơi các con của anh buộc phải đến và ngồi một mình khi chúng tỏ ra thiếu tôn trọng hoặc không vâng lời. Anh nói rằng anh không chỉ muốn chúng ngồi và suy nghĩ về những gì chúng đã làm, mà còn muốn chúng phải sợ khi bị bảo vào căn phòng đó.
Sam gửi con trai đi học đại học mà không cho tiền tiêu vặt. Nếu cậu con trai cần hoặc muốn bất cứ thứ gì, cậu phải gọi về nhà, và Sam sẽ chuyển đúng số tiền đó vào tài khoản ATM của con. Sam không chỉ muốn dạy con trai tiết kiệm mà còn muốn kiểm soát cẩn thận việc chi tiêu của con.
Tất cả con cái nhà Smith đều có điện thoại di động, nhưng chúng sử dụng gói trả trước để cha mẹ có thể dễ dàng kiểm soát lượng thời gian chúng sử dụng điện thoại.
Khi các con còn học tiểu học, Mary đã nảy ra ý tưởng “Quà Điểm Tốt”. Một giá trị tiền tệ được gắn với mỗi điểm tốt, và khi đứa trẻ kiếm được hai mươi đô la, nó có thể đến cửa hàng yêu thích hoặc cửa hàng trực tuyến để mua một món đồ.
Jenny đã quá mệt mỏi với việc con cái tranh giành điều khiển từ xa của chiếc TV màn hình phẳng, nên cô đã tạo ra một biểu đồ “Sử Dụng Điều Khiển Từ Xa” để lên lịch ai được cầm điều khiển khi nào, nhằm tạo ra chút bình yên trong phòng sinh hoạt chung.
Jared nóng lòng chờ đến ngày đủ lớn để thoát khỏi sự kiểm soát của cha mẹ và những quy tắc bất tận của họ, để tự mình đưa ra vài quyết định. Liz ghét cách mẹ bắt cô ăn mặc và thường thay quần áo sau khi đã ra khỏi nhà. Cindy kiệt sức vào cuối mỗi ngày khi cố gắng làm mọi thứ có thể để kiểm soát “băng đảng nhỏ” gồm ba trai một gái của mình.
Có một chủ đề được đan xen qua từng câu chuyện nhỏ này. Bạn có nhận ra không?. Đây là những bậc cha mẹ đến từ những nơi khác nhau, với con cái ở nhiều độ tuổi khác nhau, nhưng mỗi người đều đang dấn thân vào cùng một việc. Không phải mọi điều họ đang cố gắng làm là sai, nhưng tất cả đều chưa đủ. Mỗi lát cắt của cuộc sống làm cha mẹ mà tôi kể trên đều khắc họa nỗ lực của cha mẹ nhằm kiểm soát hành vi của con cái, hoặc kết quả của những nỗ lực đó. Con cái chúng ta có cần được kiểm soát không? Chắc chắn rồi! Nhưng liệu việc kiểm soát hành vi của con cái có đủ để làm mục tiêu của việc làm cha mẹ không?. Chắc chắn là không!.
Trong chương này, tôi muốn chọn ra và mở rộng một chủ đề của cuốn sách: Là cha mẹ, bạn được kêu gọi làm một điều gì đó nền tảng hơn là việc kiểm soát hành vi của những đứa trẻ mà Thiên Chúa đã giao phó cho bạn chăm sóc. Tôi đã chạm đến chủ đề đó trong nhiều chương bạn đã đọc, nhưng tôi muốn chúng ta cùng nhau tập trung sự chú ý vào chủ đề này một cách trọn vẹn hơn ở đây.
NHỮNG ĐIỀU CON CÁI CHÚNG TA CẦN
Hãy xem xét điều này: những nhu cầu thực sự của con cái chính là thứ hình thành nên bản mô tả công việc của bạn với tư cách là cha mẹ. Những gì bạn làm với tư cách là cha mẹ không nên được định hình bởi các giá trị của nền văn hóa xung quanh. Những gì bạn làm không nên được định hình bởi phản ứng của bạn đối với cách bạn được nuôi dạy. Những gì bạn làm không nên được định hình bởi những gì bạn mơ ước con cái mình sẽ trở thành. Những gì bạn làm với con cái không nên được định hình bởi sự thăng trầm của cảm xúc nơi bạn. Việc nuôi dạy con cái của bạn nên được định hình bởi những gì Thiên Chúa phán rằng mọi con người đều cần. Sau đây là danh sách những nhu cầu cơ bản của con người, nhưng đây là điều tôi muốn bạn chú ý về danh sách này: đây không chỉ là những điều định hình việc nuôi dạy con cái của bạn, mà đây còn là những điều Thiên Chúa hứa và thực hiện cho mỗi người con của Ngài. Những gì Thiên Chúa, với tư cách là Cha trên trời, biết bạn cần, thì Ngài đã kêu gọi bạn cung cấp những điều đó khi bạn đại diện cho Ngài trong cuộc đời của con cái mình.
Đây là những điều mà mọi bậc cha mẹ nên cam kết mỗi ngày để trao ban cho con cái mình một cách yêu thương, kiên nhẫn và trung tín. Những điều này quan trọng một cách nền tảng hơn nhiều so với những thứ thường chiếm lấy sự chú ý, ngốn hết thời gian và vắt kiệt sức lực của chúng ta. Nếu Thiên Chúa hứa ban những điều này cho bạn, nghĩa là Ngài biết bạn cần chúng, và bạn không thể tự mình cung cấp chúng cho bản thân. Và nếu điều đó đúng với bạn, thì nó cũng đúng với con cái bạn, vì vậy Thiên Chúa gọi chúng ta trở thành những người chuyển trao những điều tốt đẹp này vào cuộc đời của con cái mình.
Thiên Chúa thực sự kêu gọi bạn thực thi quyền kiểm soát hàng ngày đối với con cái, để bạn thường xuyên cung cấp những điều này cho chúng. Bạn phải trao cho chúng luật pháp của Thiên Chúa và các quy tắc gia đình để áp dụng luật pháp đó vào đời sống hàng ngày. Bạn phải liên tục dạy chúng điều gì là đúng và cách sống đúng đắn. Bạn phải can thiệp hết lần này đến lần khác để bảo vệ con cái khỏi chính bản thân chúng. Bạn phải chuẩn bị cho chúng sống tốt trong thế giới đổ vỡ này. Bạn phải sắp xếp cấu trúc ngày sống của chúng và dạy chúng cách đầu tư cho tương lai. Bạn phải truyền đạt sự khôn ngoan cho chúng và dạy chúng biết sống khôn ngoan là như thế nào. Bạn phải đối chất với chúng khi chúng làm điều sai trái. Bạn phải kỷ luật chúng khi đối mặt với sự nổi loạn của chúng. Để làm những điều này, bạn phải nắm quyền kiểm soát và bạn phải thực thi quyền kiểm soát trung tín đối với con cái mình. Nhưng ngay cả khi bạn đã trung tín làm tất cả những điều này, bạn vẫn chưa làm đủ.
Bối rối ư? Vâng, hãy đọc kỹ danh sách các nhu cầu và những đoạn Kinh Thánh đi kèm dưới đây.
- Sự Dẫn Dắt (Guidance):
- Sự Bảo Vệ (Protection):
- Sự Dạy Dỗ/Huấn Lệnh (Instruction):
- Sự Khôn Ngoan (Wisdom):
- Quyền Bính (Authority):
- Các Quy Tắc/Lề Luật (Rules):
- Cấu Trúc/Trật Tự (Structure):
- Sự Chuẩn Bị (Preparation):
- Sự Hiểu Biết (Understanding):
- Sự Đối Chất/Sửa Dạy (Confrontation):
- Kỷ Luật (Discipline):
- Sự Cảnh Báo (Warning):
- Tình Yêu Thương (Love):
- Sự Tha Thứ (Forgiveness):
- Sự An Toàn/An Ninh (Security):
Hãy đọc lại danh sách này và tự hỏi xem điều gì còn thiếu. Đúng vậy, đó là một danh sách tuyệt vời gồm những điều mà mọi người đều cần, và nếu bạn đảm bảo rằng con cái mình có được những điều này, thì tốt thôi, đó là một điều rất tốt. Nhưng đó là một danh sách chưa đầy đủ. Thiên Chúa hứa ban cho bạn tất cả những điều này, nhưng với tư cách là Cha trên trời, Ngài sẽ không hài lòng nếu bạn chỉ có bấy nhiêu đó. Việc thực thi quyền kiểm soát đối với con cái để bạn cung cấp những điều này, và qua đó định hình hành vi của chúng, là chưa đủ. Thiên Chúa, Đấng đã kêu gọi bạn thực hiện nhiệm vụ này, hứa ban cho bạn nhiều hơn và kêu gọi bạn làm nhiều hơn thế. Thực tế, nhu cầu của con cái bạn về những điều này bắt nguồn từ một nhu cầu sâu sắc hơn, nền tảng hơn nhiều. Thiên Chúa kêu gọi bạn làm nhiều hơn là chỉ chiến đấu để giành quyền kiểm soát. Ngài kêu gọi bạn tham gia vào một trận chiến, đó là trận chiến của mọi trận chiến. Đó là trận chiến đóng vai trò chính trong vở kịch của câu chuyện cứu chuộc, vốn là chủ đề chính của Lời Ngài. Ngài kêu gọi bạn giữ mặt trận này ở vị trí trung tâm. Ngài kêu gọi bạn hiểu rằng tất cả những điều tốt đẹp và cần thiết khác mà bạn nỗ lực cung cấp cho con cái không phải là mục tiêu của việc làm cha mẹ, mà là phương tiện để đạt đến một mục đích lớn hơn. Ngài kêu gọi bạn hãy cam kết nhiệt thành như Ngài đối với nhu cầu sâu xa hơn này, để bạn không bị phân tâm và lạc hướng, trở nên thỏa mãn với một công việc chỉ mới hoàn thành một phần.
Ngài đã kêu gọi bạn làm công việc cao cả nhất trong mọi công việc, và Ngài sẽ ở cùng bạn và cung cấp cho bạn từng điều nhỏ nhất mà bạn cần. Ngài kêu gọi bạn thực thi quyền kiểm soát trung tín, nhưng đừng bao giờ thỏa mãn với thực tế là bạn đã làm điều đó. Những đứa con thân yêu của bạn rất cần sự kiểm soát của cha mẹ, nhưng chúng sẽ không trở thành con người mà Thiên Chúa thiết kế nếu đó là tất cả những gì bạn trao cho chúng.
NHU CẦU SÂU XA HƠN CỦA MỌI ĐỨA TRẺ
Nếu bạn quan sát kỹ con cái mình và dừng lại để suy nghĩ về những điều bạn phải đối mặt với tư cách là cha mẹ, bạn sẽ đi đến kết luận rằng chúng cần nhiều hơn sự kiểm soát cẩn thận của cha mẹ, bởi vì có điều gì đó đã sai lệch bên trong chúng. Không chỉ là việc chúng đưa ra những lựa chọn ngu ngốc, hay tranh cãi với bạn không dứt, hay ngược đãi lẫn nhau, hay tự cho mình có quyền và đòi hỏi, hay hành động như thể chúng có sự khôn ngoan mà thực tế không có, hay nghi ngờ thẩm quyền của bạn, hay thấy nói “không” tự nhiên hơn nói “có”, hay có vẻ bị thu hút một cách đáng sợ bởi thế gian, hay có vẻ thiếu quan tâm đến những sự việc của Chúa, hay hờn dỗi khi không đạt được ý muốn, hay từ chối vui vẻ cho đến khi có được điều mình muốn. Vấn đề là tất cả những điều này là những triệu chứng xảy ra từng giây từng phút của một nhu cầu sâu sắc, thường trực và không thể tránh khỏi mà chúng đã mang theo khi bước vào thế giới này. Và cho dù bạn có kiểm soát thành công các lựa chọn và hành vi của chúng đến đâu, sự kiểm soát của bạn không thể và sẽ không giải phóng chúng khỏi nhu cầu sâu xa hơn này.
Để hiểu đúng nhu cầu này và tác động định hình mà nó phải có đối với việc nuôi dạy con cái của bạn, không có nơi nào tốt hơn để xem xét ngoài Thánh Vịnh 51.
Lạy Thiên Chúa, xin lấy lòng nhân hậu xót thương con, mở lượng hải hà xoá tội con đã phạm. Xin rửa con sạch hết lỗi lầm tội lỗi con, xin Ngài thanh tẩy.
Vâng, con biết tội mình đã phạm, lỗi lầm cứ ám ảnh ngày đêm. Con đắc tội với Chúa, với một mình Chúa, dám làm điều dữ trái mắt Ngài. Như vậy, Ngài thật công bình khi tuyên án, liêm chính khi xét xử.
Ngài thấy cho: lúc chào đời con đã vương lầm lỗi, đã mang tội khi mẹ mới hoài thai. Nhưng Ngài yêu thích tâm hồn chân thật, dạy con thấu triệt lẽ khôn ngoan.
Xin dùng cành hương thảo rảy nước thanh tẩy con, con sẽ được tinh tuyền; xin rửa con cho sạch, con sẽ trắng hơn tuyết. Xin cho con được nghe tiếng reo mừng hoan hỷ, để xương cốt bị Ngài nghiền nát được nhảy múa tưng bừng. Xin ngoảnh mặt đừng nhìn bao tội lỗi và xoá bỏ hết mọi lỗi lầm.
Lạy Thiên Chúa, xin tạo cho con một tấm lòng trong trắng, đổi mới tinh thần cho con nên chung thuỷ. Xin đừng nỡ đuổi con xa cách thánh nhan, đừng cất khỏi lòng con thần khí thánh của Ngài. Xin ban lại cho con niềm vui vì được Ngài cứu độ, và lấy tinh thần quảng đại đỡ nâng con; đường lối Ngài, con sẽ dạy cho người tội lỗi, ai lạc bước sẽ trở về cùng Ngài.
Lạy Thiên Chúa con thờ là Thiên Chúa cứu độ, xin tha chết cho con, con sẽ tung hô Ngài công chính. Lạy Chúa Trời, xin mở miệng con, cho con cất tiếng ngợi khen Ngài.
Chúa chẳng ưa thích gì tế phẩm, con có thượng tiến lễ toàn thiêu, Ngài cũng không chấp nhận. Lễ hy sinh dâng Chúa là tâm thần tan nát, lạy Thiên Chúa, xin đừng chê tấm lòng tan nát khiêm cung.
Xin rộng lòng tuôn đổ hồng phúc xuống Xi-on, thành luỹ Giê-ru-sa-lem, xin Ngài xây dựng lại. Bấy giờ Ngài sẽ vui nhận tế phẩm luật truyền, lễ vật toàn thiêu, lễ vật hiến tế, bấy giờ thiên hạ sẽ giết bò tơ dâng trên bàn thờ Chúa. (Trích Thánh Vịnh 51)
Có rất nhiều sự trợ giúp trong Thánh Vịnh này để hiểu được nhu cầu sâu sắc nhất của con cái bạn, đến mức tôi nghĩ bạn có thể viết cả một cuốn sách nuôi dạy con cái chỉ từ Thánh Vịnh này. Những hàm ý từ những gì Đa-vít xưng thú và kêu cầu thiết lập một chương trình nghị sự hoàn toàn mới cho những gì Thiên Chúa đã kêu gọi chúng ta làm trong cuộc đời của con cái mình. Khi tôi khám phá những hàm ý của Thánh Vịnh này để hiểu nhiệm vụ làm cha mẹ, tôi muốn bạn chú ý đến trọng tâm trong lời xưng tội của Đa-vít. Ông không nói, “Tôi đã làm hỏng việc và tôi xin lỗi.” Không hề. Đa-vít nhận thức sâu sắc rằng ông có vấn đề lớn hơn nhiều so với vấn đề hành vi. Khi đọc Thánh Vịnh 51, bạn sẽ bị ấn tượng bởi thực tế là ẩn trong lời xưng thú của Đa-vít về những tội lỗi cụ thể và thực tế là một tiếng kêu cầu sự giúp đỡ của Thiên Chúa cho một bi kịch đạo đức sâu sắc hơn. Hãy để tôi rút ra sáu quan sát thiết lập chương trình nghị sự từ Thánh Vịnh này cho công việc làm cha mẹ của bạn.
- Con Cái Bạn Cần Thấy Tội Lỗi Của Mình, Để Chúng Kêu Cầu Lòng Thương Xót Của Thiên Chúa
Thánh Vịnh 51 bắt đầu bằng một tiếng kêu mà mọi con người nên thốt lên, nhưng đáng buồn là hàng tỷ người không làm vậy. Bạn chỉ thốt lên tiếng kêu này khi bạn đã đi đến điểm thừa nhận rằng mối nguy hiểm lớn nhất trong cuộc đời bạn nằm bên trong bạn, chứ không phải bên ngoài, và vì thế, bạn là người đang rất cần sự giúp đỡ của Thiên Chúa và những người giúp đỡ mà Ngài đã đặt trong cuộc đời bạn. Không có chức năng nào quan trọng hơn đối với cha mẹ là điều này: yêu thương và kiên nhẫn đưa con cái chúng ta đến điểm mà chúng cũng kêu cầu lòng thương xót của Thiên Chúa. Việc kêu cầu lòng thương xót của Thiên Chúa chỉ xảy ra khi bạn đã thừa nhận tội lỗi bên trong mình, thứ mà bạn không thể tự giải thoát. Những đứa trẻ bắt đầu khiêm tốn và sẵn lòng thừa nhận tội lỗi của mình không chỉ chạy đến với Thiên Chúa để xin sự giúp đỡ, mà chúng còn thôi chống cự lại sự giúp đỡ, hướng dẫn, sửa sai và dạy dỗ của cha mẹ nữa. Sẽ buồn biết bao nếu bạn quản lý và kiểm soát thành công hành vi của con trai hay con gái mình, nhưng chúng rời khỏi nhà bạn mà không bao giờ thừa nhận tội lỗi trong lòng và nhu cầu tuyệt vọng của chúng đối với lòng thương xót của Thiên Chúa?.
Sẽ ra sao nếu con cái chúng ta nhận được một nền giáo dục tốt, có một công việc tốt, khỏe mạnh, thành đạt và được mọi người yêu mến, nhưng lại không có nhận thức về tội lỗi và không khao khát lòng thương xót?. Có lẽ tiếng kêu cầu lòng thương xót của Đa-vít đối chất với chúng ta rằng, với tư cách là cha mẹ Kitô giáo, vấn đề của chúng ta không phải là đặt tiêu chuẩn nuôi dạy con cái quá cao, đòi hỏi quá nhiều ở con cái. Tôi nghĩ rằng chúng ta đặt tiêu chuẩn quá thấp, chấp nhận sự thành công theo chiều ngang (thế tục), trong khi Thiên Chúa đã kêu gọi chúng ta trở thành những tác nhân của sự thay đổi căn bản về con tim và cuộc đời.
- Con Cái Bạn Cần Hiểu Bản Chất Của Tội, Để Chúng Không Xem Nhẹ Mối Nguy Hiểm Của Nó (câu 3-5)
Đây là điều bạn cần xem xét. Việc nói chuyện với con cái về tội lỗi của chúng không phải là tiêu cực và kết án. Hãy nghĩ theo cách này: tất cả cha mẹ yêu thương đều cảnh báo con cái về những nguy hiểm xung quanh mà chúng cần nhận biết và tránh xa. Bạn làm điều này vì bạn yêu con mình và muốn bảo vệ chúng khỏi những thứ có thể gây hại. Không có điều gì gây hại trong cuộc đời đứa trẻ hơn là chính tội lỗi của nó. Việc được nhận thức về nó và sức mạnh hủy diệt của nó là một điều tốt lành và đầy yêu thương.
Điều quan trọng là phải hiểu rằng con cái bạn không bước vào thế giới với khả năng nhìn thấy tội lỗi của mình hoặc thừa nhận tính nghiêm trọng của nó. Đó là công việc của bạn với tư cách là cha mẹ. Ở đây một lần nữa, Thánh Vịnh 51 vô cùng hữu ích vì ba từ mà Đa-vít sử dụng cho tội lỗi đã khắc họa một cách sinh động mối nguy hiểm đe dọa sự sống của nó. Từ cơ bản nhất mà Đa-vít sử dụng cho sự đổ vỡ sâu sắc này của trái tim là Tội (Sin). Tội có nghĩa là con cái bạn, với tất cả những năng khiếu tự nhiên, khả năng và nỗ lực của chúng, sẽ liên tục sa sút so với tiêu chuẩn của Thiên Chúa. Sử dụng minh họa về cung và tên, không phải là con cái bạn nhắm và bắn trượt mục tiêu của Thiên Chúa. Mà là chúng nhắm, kéo cung và bắn – và mọi mũi tên đều rơi xuống đất trước khi đến được mục tiêu. Không một mũi tên nào trúng được dù chỉ là vòng ngoài của bia. Tội có nghĩa là con cái chúng ta, tự sức mình, không có khả năng sống như Thiên Chúa đã định và truyền lệnh cho chúng sống. Không sự kiểm soát của cha mẹ, không hệ thống giáo dục, không thành công cá nhân nào có thể mang lại cho chúng khả năng này. Chúng cần sự can thiệp của Thiên Chúa.
Từ thứ hai mà Đa-vít sử dụng là Sự Gian Ác (Iniquity). Sự gian ác là sự ô uế về mặt đạo đức/luân lý. Thật đau lòng khi xem xét, nhưng đúng theo Kinh Thánh, con cái chúng ta bước vào thế giới này với sự ô uế ở bên trong. Điều này nghĩa là gì? Sự ô uế về luân lý có nghĩa là chúng tự nhiên bị thu hút bởi những gì Thiên Chúa nói là sai trái, và bởi vì thế, chúng dễ mắc phải vô số cám dỗ chào đón chúng mỗi ngày. Vấn đề của con cái chúng ta sâu sắc hơn việc chúng có cha mẹ không hoàn hảo, hay anh chị em ích kỷ, hay bạn bè xấu tính, hay sống trong một thế giới đổ vỡ. Vấn đề là chúng bước vào tất cả các tình huống này với một sự nhạy cảm với cám dỗ và một sự hấp dẫn đối với điều sai trái.
Từ cuối cùng mà Đa-vít sử dụng để mô tả tội lỗi là Sự Vi Phạm (Transgression). Không chỉ là tội lỗi làm cho con cái chúng ta bất lực, và không chỉ là tội lỗi làm cho con cái chúng ta dễ bị cám dỗ. Tội lỗi khiến con cái chúng ta trở thành những kẻ nổi loạn. Sự vi phạm có nghĩa là cố ý và sẵn lòng vượt qua các ranh giới của Thiên Chúa. Đó là nhìn thấy biển “Cấm Đậu Xe” và vẫn đậu ở đó. Đó là nhìn thấy biển “Cấm Xâm Nhập” và vẫn trèo rào vào trong. Như tôi đã viết trước đó, có thể khó chấp nhận, nhưng con cái chúng ta là những kẻ nổi loạn tự nhiên chống lại thẩm quyền (của Thiên Chúa và của chúng ta), và chúng có khuynh hướng tự nhiên muốn bước ra ngoài những ranh giới đã được đặt ra cho chúng. Chúng cần sự can thiệp của Thiên Chúa bởi vì, theo bản tính tự nhiên, chúng là những kẻ nổi loạn chống lại bất kỳ thẩm quyền nào ngoài chính chúng.
Nếu con cái bạn muốn đi đến chỗ kính sợ tội lỗi bên trong mình và tìm kiếm sự giúp đỡ của Thiên Chúa cũng như của bạn, chúng sẽ cần phải hiểu được tính nghiêm trọng của tội lỗi.
- Con Cái Bạn Cần Hiểu Rằng Vấn Đề Của Chúng Không Phải Là Với Cha Mẹ, Mà Là Với Thiên Chúa (câu 4)
Có vẻ gần như kỳ lạ khi một người đàn ông phạm tội ngoại tình và giết người lại nói rằng tội lỗi của mình là chống lại Thiên Chúa và chỉ một mình Thiên Chúa. Nhưng việc Đa-vít nói điều này có nghĩa là ông hiểu không chỉ tính nghiêm trọng của những gì ông đã làm, mà còn cả mức độ nghiêm trọng về tình trạng con tim đã khiến ông làm điều đó. Con cái chúng ta cũng cần hiểu điều này. Mọi tội lỗi đều có chiều kích thẳng đứng (hướng lên Chúa). Mọi tội lỗi đều là một cú đấm vào mặt Thiên Chúa. Mọi tội lỗi đều là ham muốn loại bỏ Thiên Chúa khỏi ngai vàng của Ngài và tự mình ngồi vào đó. Mỗi khi con cái bạn phạm tội, chúng tự nhủ rằng chúng thông minh hơn Thiên Chúa, rằng chúng biết rõ hơn và có thể tự viết ra các quy tắc cho riêng mình. Mọi tội lỗi đều là tuyên bố độc lập khỏi Thiên Chúa. Mọi tội lỗi đều đặt con cái bạn vào trung tâm của thế giới và biến cuộc sống thành tất cả về chúng.
Bạn thấy đấy, con cái chúng ta được tạo ra để sống cho Thiên Chúa, để dâng cuộc đời cho Ngài, để sẵn lòng ở trong các ranh giới của Ngài, và làm những gì chúng làm vì vinh quang của Ngài. Tội lỗi là việc từ chối sống cho vinh quang của Đấng khác. Đó là việc con trai hay con gái bạn thu hẹp cuộc sống xuống còn những ham muốn, cảm xúc và hạnh phúc của riêng chúng. Không có tội lỗi nào chỉ thuần túy theo chiều ngang. Khi con cái bạn thiếu tôn trọng bạn, chúng làm mất danh dự Thiên Chúa, bởi vì chính Thiên Chúa đã truyền lệnh cho chúng phải tôn trọng cha mẹ. Khi con cái bạn đánh nhau, chúng đang chiến đấu chống lại Thiên Chúa, bởi vì chính Thiên Chúa đã kêu gọi chúng sống hòa thuận với nhau. Khi một cậu bé ở tuổi thiếu niên làm một cô gái mang thai, cậu ấy đã vi phạm đạo đức trước hết là đối với Thiên Chúa — Đấng răn dạy con người không được sử dụng thân thể của người khác để phục vụ cho khoái lạc ích kỷ của bản thân.
Với tư cách là cha mẹ, bạn phải luôn ghi nhớ tính chất dọc (mối quan hệ giữa con người với Đấng tối cao) trong những lỗi lầm mà con cái mắc phải, thay vì chỉ xem đó là chuyện cá nhân đối với bạn. Bạn cũng phải giúp con hiểu rằng chúng được tạo ra vì Chúa và để thực hiện ý muốn của Ngài. Chính vì thế, mỗi việc sai trái mà con làm, thực chất đều là lỗi phạm đối với Ngài.
- Con Cái Bạn Cần Hiểu Rằng Tội Là Một Vấn Đề Thuộc Về Bản Tính Tạo Ra Các Vấn Đề Về Hành Vi (câu 5)
Khi Đa-vít nói, “Ngài thấy cho: lúc chào đời con đã vương lầm lỗi, đã mang tội khi mẹ mới hoài thai,” ông đang nói rằng vấn đề lớn nhất của tôi không phải là do hoàn cảnh, không phải do địa lý, không phải do quan hệ. Không, đó là bản tính của tôi. Tôi sinh ra đã là một tội nhân. Tôi bước vào thế giới theo cách này. Điểm này rất quan trọng và thiết yếu để bạn và con cái bạn hiểu. Nói rằng con cái bạn phạm tội là chưa đủ. Bạn và chúng phải đi đến chỗ nhận ra rằng chúng là những tội nhân. Tội lỗi không phải trước hết là một hành vi xấu; tội lỗi là một tình trạng sản sinh ra hành vi xấu. Một tội nhân không thể đơn giản tự nhủ, “Ngày mai tôi sẽ không phạm tội nữa,” và thực sự làm được điều đó.
Thật yêu thương khi giúp con cái bạn hiểu rằng chỉ xưng thú rằng đôi khi chúng làm điều sai trái là chưa đủ. Chúng cần đi đến chỗ thú nhận rằng điều sai trái sống bên trong chúng, và vì thế chúng đang rất cần lòng thương xót cứu vớt, tha thứ, biến đổi và giải thoát của Thiên Chúa.
- Con Cái Bạn Cần Hiểu Rằng Vì Tội Là Vấn Đề Của Con Tim, Nên Giải Pháp Duy Nhất Là Một Trái Tim Mới (câu 10)
Bạn biết khi ai đó kêu cầu một trái tim mới nghĩa là người đó đã hiểu tội lỗi – nhu cầu lớn nhất của họ – là gì. Giải pháp duy nhất cho căn bệnh tội lỗi lây nhiễm con tim đang hiện diện trong con cái chúng ta là một cuộc phẫu thuật ghép tim thiêng liêng. Đó là lý do tại sao Chúa Giêsu sẵn sàng đến và chịu đựng thế giới sa ngã này, đó là lý do tại sao Ngài sẵn sàng chịu đựng sự tàn khốc của thập giá , và đó là lý do tại sao Ngài phải bước ra khỏi mồ, để Ngài có thể trao ban cho chúng ta và con cái chúng ta điều duy nhất chúng ta đều cần: một trái tim mới. Hơn cả việc được quản lý, con cái chúng ta cần được giải thoát. Hơn cả việc được dạy dỗ, con cái chúng ta cần sự phẫu thuật của Thiên Chúa. Và việc bạn nhận ra nhu cầu đó là chưa đủ; chúng cũng phải nhận ra điều đó, nếu không chúng sẽ tiếp tục chống lại sự giúp đỡ của bạn và không thừa nhận nhu cầu của chúng đối với Thiên Chúa.
- Con Cái Bạn Cần Được Dạy Để Chạy Đến Nơi Hy Vọng Duy Nhất: Ân Sủng Tha Thứ Của Thiên Chúa (câu 14)
Tôi đã viết điều này ở nơi khác, nhưng cần phải nói lại ở đây: cửa ngõ dẫn đến hy vọng là sự tuyệt vọng. Cho đến khi con cái bạn bắt đầu từ bỏ chính mình, từ bỏ sự khôn ngoan, sức mạnh và sự công chính của riêng mình, chúng sẽ không kêu cầu lòng thương xót của Thiên Chúa. Chừng nào chúng còn giữ hy vọng rằng chúng có thể làm được mà không cần sự giúp đỡ của bạn hay của Thiên Chúa, chúng sẽ phủ nhận tội lỗi bên trong mình và tự nắm lấy cuộc đời mình. Người tìm kiếm sự tha thứ là người thừa nhận rằng họ không nắm quyền kiểm soát, rằng cuộc sống của họ không thuộc về họ, rằng họ đã vi phạm các ranh giới của Thiên Chúa, và rằng họ không có khả năng mua lại sự ưu ái của Thiên Chúa. Sau đó, trong sự tuyệt vọng, chúng chạy đến nơi hy vọng duy nhất: đôi tay tha thứ và phục hồi của Đấng Cứu Chuộc.
Làm cha mẹ là việc được Thiên Chúa sử dụng để đưa con cái bạn đến nơi lành mạnh và thay đổi con tim của sự tuyệt vọng cá nhân. Đây không phải là một quá trình kết án, mà là sự giải cứu kiên nhẫn và đầy yêu thương. Bạn không muốn sự giải cứu này cho con cái mình sao?.
Bạn được kêu gọi tận dụng mọi cơ hội mà Thiên Chúa ban cho để giúp con cái nhận thức được mối nguy hiểm nghiêm trọng của tội lỗi đang sống bên trong chúng. Bạn không làm điều này với sự khó chịu hay mất kiên nhẫn, mà với ân sủng, thừa nhận rằng bạn cũng giống như chúng, một người cần lòng thương xót của Thiên Chúa. Việc tự cho mình là đúng và chỉ ra tội lỗi của người khác không bao giờ hiệu quả; nó gây phản cảm và trịch thượng, và nó sẽ đóng chặt lòng con cái bạn lại. Hãy xin Thiên Chúa ban cho bạn ân sủng để đến với chúng và nói về tội lỗi của chúng như một người đau buồn vì tội lỗi bên trong mình nhiều hơn là tội lỗi bên trong chúng. Khi bạn đến theo cách này, sự dịu dàng và khiêm nhường của bạn trở thành công xưởng để Thiên Chúa làm nơi trái tim con bạn điều mà bạn không thể làm.
– Tác giả: Paul Tripp || Bản dịch Việt ngữ của Nhóm tủ sách dịch Công Giáo.
