09. LÒNG TRẮC ẨN – MÓN QUÀ TỰ ĐỐI DIỆN

Đôi khi đời sống trắc ẩn mang đến cho bạn một món quà mà bạn không hẳn mong muốn: món quà tự đối diện. Người nghèo ở Peru đã khiến tôi phải đối diện với sự thiếu kiên nhẫn và nhu cầu ăn sâu của tôi về hiệu quả và kiểm soát. Người khuyết tật ở Daybreak vẫn luôn khiến tôi đối diện với nỗi sợ bị từ chối, cơn đói khát được công nhận, và sự tìm kiếm tình cảm chẳng bao giờ vơi cạn nơi tôi.

Tôi vẫn còn nhớ rất rõ một khoảnh khắc tự đối diện như thế. Trong một chuyến đi thuyết trình ở Texas, tôi đã mua một chiếc mũ cao bồi lớn cho Raymond, một thành viên khuyết tật trong nhà nơi tôi sống. Tôi háo hức trở về nhà để tặng quà cho anh.

Nhưng khi Raymond, người có nhu cầu được chú ý và khẳng định cũng vô bờ như chính tôi, nhìn thấy món quà, anh bắt đầu hét lên với tôi: “Tôi không cần món quà ngớ ngẩn của anh. Tôi có đủ quà rồi. Tôi không có chỗ để để chúng trong phòng. Tường của tôi đầy rồi. Anh giữ quà của anh đi. Tôi không cần nó.” Những lời ấy khoét một vết thương sâu trong tôi. Anh khiến tôi nhận ra rằng tôi muốn làm bạn với anh, nhưng thay vì dành thời gian ở bên anh và trao cho anh sự chú ý của mình, tôi lại tặng anh một món quà đắt tiền. Phản ứng giận dữ của Raymond trước chiếc mũ Texas đã khiến tôi phải đối diện với sự bất lực của chính mình trong việc bước vào một mối tương quan cá vị với anh và xây dựng một tình bạn thật sự. Chiếc mũ, thay vì được coi như biểu hiện của tình bạn, lại bị xem như vật thay thế cho tình bạn.

Dĩ nhiên, tất cả điều này không hề xảy ra có ý thức, cả phía tôi lẫn Raymond. Nhưng khi cơn bùng nổ của Raymond khiến tôi bật khóc, tôi nhận ra rằng những giọt nước mắt ấy chủ yếu là những giọt nước mắt cho chính sự gãy đổ bên trong tôi.

Sự tự đối diện này cũng là một món quà của đời sống trắc ẩn. Đó là món quà rất khó đón nhận, nhưng là món quà có thể dạy ta nhiều điều và giúp ta trong hành trình tìm kiếm sự toàn vẹn và thánh thiện của riêng mình.

* Henri J. M. Nouwen (Ở đây và bây giờ)

* Bản dịch của Nhóm Tủ sách Công Giáo.